Το ‘πείραμα της Κύπρου’ πέτυχε. Ο ασθενής θα ζήσει. Μήπως όμως υπάρχουν παρενέργειες;

Βέργος Κωνσταντίνος

Η πρόσφατη εξέλιξη στην Κυπρο  απέδειξε ότι οι αντοχές του συστήματος να πληρώνει τα σπασμενα της κακής διαχειρισης των τραπεζώνέφτασε στο οριο της.

Στο μελλον όσοι καταθέτουν χρήματα με προοπτική υψηλών επιτοκίων πρέπει να σταθμίζουν την πιθανότητα να χάσουν τα λεφτά τους. Οι τραπεζικές καταθέσεις, όπως νωρίτερα οι μετοχές, τα ομόλογα και γενικά οτιδήποτε επένδυση σε αυτό τον πλανήτη δεν θα είναι χωρίς κινδυνο. Οι Τράπεζες θα διασώζονται και από τους πελάτες τους , όχι μόνο από τους φορολογουμενους. Δίκαιο φαίνεται. Είναι όμως ετσι;

1. Δίκαια λύση, ή συλλογική τιμωρία;


Η Κύπρος δεν είναι η πρωτη χώρα στην οποία  εφαρμόζεται διάσωση από τους πελάτες των τραπεζών. Με εξαίρεση τα πρώτα 100.000 ΕΥΡΩ, που διασφαλίζονται, το 37,5% των υπολοίπων χρημάτων των καταθέσεων, πχ στην Τράπεζα κύπρου, θαπάει για την ανακεφαλαιοποίηση, με ενα εππλέον 22,5% να παγώνει στα ταμεια για όσο διάστημα οι αάγκες ανακεφαλαιοποίησης το απαιτήσουν. Παρόμοια λυση έχει δοθεί στο παρελθόν και σε άλλες Τράπεζες Αγγλοσαξωνικές και της Ηπειρωτικής Ευρώπης. Η μήπως όχι? Για να είμαστε ειλικρινείς, η λύση στην Κύπρο έχει ιδιαιτερότητες, καθώς τιμωρείται όχι μόνο η Τράπεζα που έχει πρόβλημα (Λαικη) αλλά και η ανταγωνίστρια της Τράπεζα Κύπρου. Πρόκειται δηλαδή για τιμωρία όχι των καταθετών σε Τραπεζες που παίρνουν ρίσκα, αλλά τιμωρια όλου του τραπεζικού συστήματος. Και ώς τέτοια λύση, δεν είναι ότι καλύτερο. Μήπως, όμως, έστω, αποτελεί μιά καλή, έντιμη λύση για την ίδια την Κύπρo, διώχνοντας το ‘βρώμικο αναπτυξιακό μοντελο των Τραπεζών’ και οδηγώντας την προς την υγιή ανάπτυξη;

2. Το νέο αναπτυξιακο ‘μοντελο’ θα ξεκινάει από τα καζίνο;


Σύμφωνα με αξιωματούχους της Γερμανικής κυβέρνησης , η Κύπρος έκανε εκτεταμένο ξέπλυμα χρημάτων στην Ευρώπη, και υπερανάπτυξε τον τραπεζικό τομέα, και η ‘τιμωρία της’, μέσω της τιμωρια των τραπεζών της, θα μειώσει το ‘μάυρο χρήμα’ στην Ευρώπη. Το οτι τον σχολιασμό τον κάνουν οι αξιωματούχοι ενός κράτους που είναι η εδρα της ΖΗΜΕΝΣ, της εταριας που έχει συνδέσει παγκόσμια το όνομά της με το μαύρο χρήμα, με το οποίο εξαγόραζε διαγωνισμούς και εκτόπιζε ανταγωνιστες, θα το αφήσουμε ασχολίαστο. Ομως η πρόσφατη (χτεσινή) απόφαση της Κύπρου να μειώσει τον φόρο στα καζίνο και να μειώσει τους ηδη εξευτελιστικούς φορολογικούς συντελεστες, προφανώς  Γερμανικής έμπνευσης, ή έστω, συναίνεσης, μπορεί να θεωρηθεί ως κίνηση προς τον περιορισμό ή προς την γιγάντωση του ρόλου του μαύρου χρήματος; Εν ολίγοις το αναπτυξιακό μοντέλο της Γερμανίας είναι να μεταρέψει της Κύπριο σε νέο ΜΑΚΑΟ (το νησί-καζίνο πρωην Πορτογαλική αποικία που ξεπλένει χρήμα δίπλα στο ΧΟΝΚ ΚΟΝΚ); Σημειώνουμε ότι ξέπλυμα μαύρου χρήματος γίνεται με τρείς τρόπους παγκοσμίως, ο ένας είναι τα καζίνο ( οι άλλοι δύο, το χρηματιστήριο και τα λαχεία).Μήπως, όπως, έστω, υπάρχουν οφέλη για τις αγορές;


3. Τι περιμένουμε στο επόμενο διάστημα;


Ως τώρα δυστυχώς φαίνεται να επιβεβαιώνονται με ακρίβεια οι εκτιμήσεις μας για τα χρηματιστήρια. Παρά το ότι οι Ελληνικές τράπεζες εξαγοράζουν έναντι συμβολικού ποσού τα δίκτυα Τραπεζών της Λαικής και Κύπρου, το Ελληνικο χρηματιστήριο, κατά τη διάρκεια του μήνα της Κυπριακής κρίσης έχασε 25% της Κεφαλαιοποίησής του. Και τα άλλα χρηματιστηρια του Ευρωπαικου Νότου εγραψαν βαριές απώλειες. Επίσης επιβεβαιωνόμαστε ότι προκύπτουν προσωρινά οφέλη για τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και ζημιές για εκείνες της περιφερεακές Ευρώπης. Τα επιτόκια 10 ετούς δανεισμού, όπως προκύπτουν από τις τιμές ομολόγων, πέφτου κατακόρυφα σε όλες τις χλωρες της Κεντρικής υρώπης και ανεβαίνουν σε εκείνες της Νότιας Ευρωπης και της Ιρλανδία. Το χειρότερο, όμως, είναι ότι παρατηρείται αύξηση του επιτοκίου δανεισμού της Ελλάδος που ήδη έχει φτάσει τις 250 μονάδες βάσης (!), δηλαδή 2,5%.  Το τελευταίο είναι και το πλέον εντυπωσιακό. Μαρτυρεί δύο πράγματα. Το πρώτο είναι ότι η κρίση στην Κύπρο, όπως αντιμετωπίστηκε από τη Γερμανία, αποτελεί χτύπημα και στο τραπεζικό συστημα της Ελλάδος. Το δεύτερο, για όσους έχουν μελετήσει τη συσχετιση της Ελληνικής, με τις ξένες αγορές, είναι ότι η άνοδος των επιτοκίω στην Ελλάδα, προμηνύει  νέα ‘χρεοκοπία’ και την απαρχή νέας φάσης κρίσης του Ευρωπαικού Τραπεζικού συστήματος.  Αντίθετα, οι ΗΠΑ θα είναι ο μεγάλος κερδισμένος, από αυτες τις εξελίξεις επειδή εχουν καλύτερο αναπτυξιακό μοντέλο από την Ευρωπαική Ενωση της Μέρκελ, σε αυτή τη φάση, που οδηγεί σε δημιουργία ανάπτυξης, ενίσχυσης της ζήτησης και τελικά ενίσχυσης της οικονομίας, κατι που δημιουργεί, και θα συνεχίσει να δημιουργεί, ενθουσιασμό στις αγορές. Επομένως, θα υπάχρει άλλη εξέλιξη, στις τιμές μετοχώς στις ΗΠΑ, ευνοική για την περαν του Ατλαντικου χωρα.

Κωνσταντίνος Βέργος ,Καθηγητής Χρηματοοικονομικών , Πανεπιστήμιο Πόρτσμουθ, Αγγλία