Χρέος υπάρχει πολύ, ομόλογα όμως όχι

Κούρταλη Ελευθερία

Το χρέος των χωρών παγκοσμίως είναι τεράστιο, ωστόσο υπάρχει σημαντική έλλειψη ομολόγων. Με τις κυβερνήσεις να είναι γεμάτες με χρέος και να προσπαθούν μανιωδώς να πωλήσουν νέους τίτλους για τη χρηματοδότηση των τεράστιων ελλειμμάτων του προϋπολογισμού τους, η ιδέα της έλλειψης ομολόγων στην αγορά, μπορεί να ακούγεται αστεία, όπως επισημαίνει το Reuters σε νέα ανάλυσή του, κι όμως είναι πραγματικότητα.

Δεν είναι μόνο η «ποσοτική χαλάρωση» από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες του κόσμου που ρουφά τα ομολόγα αναφοράς από το σύστημα, οι νέοι κανονισμοί για την ενίσχυση των τραπεζών και των αγορών παραγώγων που ουσιαστικά διαχωρίζουν τα ομόλογα στις εμπορικές τράπεζες, έχουν εγείρει ανησυχίες σχετικά με την έλλειψη των ομολόγων στο σύστημα.

Και ενώ ο πρόεδρος της Fed Ben Bernanke ισχυρίζεται ότι είναι υπό παρακολούθηση κάθε σημάδι για απερίσκεπτη «επίτευξη αποδόσεων» μεταξύ των επενδυτών, καθώς το κρατικό και το εταιρικό κόστος δανεισμού βυθίζεται σε όλο τον κόσμο, η σχέση μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης για τα ομόλογα λέει πολλά.

Η JPMorgan εκτιμά ότι οι κεντρικές τράπεζες του κόσμου και οι εμπορικές τράπεζες μόνο, κατέχουν ομόλογα αξίας 24 τρις δολαρίων - ή το 55% του συνόλου των 44 τρις δολαρίων διεθνώς κρατικών, asset-backed και εταιρικών ομολόγων. Αυτοί οι παίκτες κατέχουν περισσότερο από τα δύο τρίτα του υποσυνόλου των κρατικών ομολόγων, το οποίο ανέρχεται σε περίπου $ 25 τρισ.

Γι αυτό βρισκόμαστε σε μια τέτοια κατάθλιψη στο περιβάλλον των αποδόσεων των ομολόγων, τονίζει ο οικονομολόγος της JPMorgan Νικόλαος Πανηγυρτζόγλου.

Οι συνολικές αγορες ομολόγων από το 2008 από τις τέσσερις μεγάλες κεντρικές τράπεζες και μόνο - Fed, Τράπεζα της Ιαπωνίας, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και Τράπεζα της Αγγλία - έφθασαν πάνω από τα 4 τρις δολάρια αυτό το έτος. Αν προστεθούν στις υφιστάμενες θέσεις, το σύνολο αγγίζει τα 5,2 τρις δολάρια.

Με τις νέες αγορές ομολόγων της Fed που θα αγγίξουν το 1 τρις δολάρια το 2013 και της Τράπεζας της Ιαπωνίας που αγοράζει περισσότερο από το ήμισυ του ποσού αυτού, στο τέλος του έτους το σύνολο των θέσεων των κεντρικών τραπεζών σε ομόλογα θα αγγίξει τα 6,5 τρις δολάρια.

Και δεδομένου ότι οι αγορές ομολόγων τόσο από τη Fed όσο και από την Τράπεζα της Ιαπωνίας θα υπερβούν τις νέες πωλήσεις ομολόγων από τις κυβερνήσεις τους κατά τουλάχιστον 100 δις το τρέχον έτος, θα υπάρχουν ακόμη λιγότερα ομόλογα αυτό το έτος σε σχέση με το προηγούμενο παρ όλες τις πωλήσεις νέων ομολόγων.

Προσθέστε και 8,7 τρις δολάρια ομολόγων που εκτιμάται ότι θα δικαρατηθούν από τις κεντρικές τράπεζες στην Κίνα και σε όλο τον κόσμο για να διασφαλίσουν τα ταμειακά αποθέματα τους, και 10 τρις δολάρια ομολόγων που κατέχονται από τις εμπορικές τράπεζες στις ανεπτυγμένες οικονομίες του G4 - τότε δεν υπάρχουν πολλά oμόλογα για όλους τους άλλους.

Με τις τράπεζες να βλέπουν να βλέπουν τα κρατικά ομόλογα ως άμεσο αντικατάστατο
των μετρητών ή ως «υπερβάλλοντα αποθεματικά» με ελαφρώς υψηλότερες αποδόσεις, οι εναπομείνασες ομολογίες του τραπεζικού συστήματος θα αποτελέσουν καυτή πατάτα και οι αποδόσεις θα συγκλίνουν, όπως επισημαίνει ο Πανηγυρτζόγλου.

Οπως σημειώνει η JPMorgan, το υπόλοιπο των ομολόγων αξίας 20 τρις δολαρίων που υπάρχει και που διακρατούνται από μη τράπεζες, όπως συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά ταμεία, αμοιβαία κεφάλαια και hedge funds, σημαίνει ότι ο κόσμος των επενδύσεων είναι απίθανο να είναι τόσο overweight στα ομόλογα, όπως πολλοί υποθέτουν. Αυτό το σύνολο, ανέρχεται μόνο στο 30% του συνόλου των θέσεών τους σε ομόλογα και μετοχές.

Κατά περίεργο τρόπο, παρ όλη αυτή την έκδοση χρέους διεθνώς, υπάρχει έλλειψη ομολόγων, επισημαίνει ο Alan Higgins, επικεφαλής επενδύσεων στη βρετανική ιδιωτική τράπεζα Coutts, προσθέτοντας ότι υπάρχουν πολλές ενδείξεις αυτής της «διαρροής», όπως για παράδειγμα στις εκροές στα συντηρητικά funds σταθερού εισοδήματος προς τους τίτλους υψηλότερου ρίσκου..