Η ύφεση στην Ευρώπη έχει τελειώσει- Σημαντική βελτίωση σε Ελλάδα και Ισπανία

Κούρταλη Ελευθερία

Η ύφεση στην Ευρώπη έχει τελειώσει- Σημαντική βελτίωση σε Ελλάδα και Ισπανία

Μπορεί η λίστα των χωρών που χτυπήθηκαν από την κρίση να είναι μακρά, ωστόσο οι πιο φωτεινές μέρες βρίσκονται μπροστά τους, επισημαίνει η Credit Suisse σε νέα της έκθεση όπου και τονίζει πως ήρθε το τέλος της ευρωπαϊκής ύφεσης με τις ενθαρρυντικές ενδείξεις να αφθονούν ακόμη και σε δύο από τις σκληρότερα-χτυπημένες οικονομίες της περιοχής, την Ελλάδα και την Ισπανία.

Και οι δύο έχουν αρκετούς… πονοκεφάλους στους επενδυτές – το τεράστιο χρέος στην Ελλάδα πυροδότησε την κρίση του ευρώ το 2009 και οδήγησε σε μια σειρά από διασώσεις χωρών, ενώ μια απότομη αύξηση στο ισπανικό κόστος δανεισμού οδήγησε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να ανακοινώσει ένα απεριόριστο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων το προηγούμενο έτος.

Για πρώτη φορά εδώ και πολύ καιρό, όμως, οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις στις δύο χώρες αισθάνονται πιο σίγουροι για το μέλλον. Το να αισθάνεται κανείς καλύτερα δεν σημαίνει απαραίτητα πως είναι, αλλά είναι μια αρχή, σημειώνει η τράπεζα.

Οι θετικές αλλαγές έχουν αρχίσει να συμβαίνουν. Περισσότεροι από ένας στους τέσσερις ενήλικες είναι άνεργοι στις δύο χώρες, αλλά οι στατιστικές της απασχόλησης είτε δείχνουν βελτίωση ή πιο αργή επιδείνωση από ό, τι πριν.

Εν τω μεταξύ, ένας βασικός δείκτης της μεταποιητικής δραστηριότητας και εμπιστοσύνης έχει αρχίσει να αυξάνεται σε όλη την Ευρώπη, ακόμη και στις περιφερειακές χώρες, δηλαδή την Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία. Ο δείκτης PMI αυξήθηκε στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία και την Ιρλανδία τον Ιούνιο - και, με εξαίρεση την Ιρλανδία, χτύπησε τα υψηλότερα επίπεδα από το 2011.

Η Ελλάδα και η Ισπανία και συνέχισαν να βελτιώνονται ακόμη περισσότερο τον Ιούλιο. Οι επενδυτές έχουν επίσης σταματήσει να τραβούν τα χρήματά τους μακριά από την περιφέρεια, όπως έκαναν τα τελευταία δύο χρόνια, όπως σημειώνει η Credit Suisse. Η οικονομία της ευρωζώνης βρίσκεται στην αρχή της ανάκαμψης, όπως τονίζει, και αυτό ισχύει τόσο για την ασθενέστερη περιφέρεια όσο και τον ισχυρότερο πυρήνα. Το σημαντικό είναι πως αυτή η ανάκαμψη φαίνεται να έχει οδηγηθεί από τα καλύτερα μεγέθη από το εσωτερικό της ζώνης του ευρώ, και όχι ως απάντηση από το το συμβαίνει στην παγκόσμια οικονομία. Οπως και η ύφεση που προηγήθηκε, η ανάκαμψη είναι made in Europe, υπογραμμίζεται χαρακτηριστικά.

Ισπανία

Σε ότι αφορά την Ισπανία οι μισθοί εξακολουθούν να μειώνονται, αλλά οι εξαγωγές γίνονται όλο και πιο ανταγωνιστικές, ως εκ τούτου, καθιστώντας την προοπτική της οικονομίας λιγότερο ζοφερή. Η χώρα «πέρασε» νόμους πέρυσι που έκαναν ευκολότερη την πρόσληψη και την απόλυση των και έδωσε στους εργοδότες μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά τις αποδοχές των εργαζομένων, αλλά οι μισθοί ήταν ήδη σε πτώση σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες πολύ πριν από αυτή την εξέλιξη.

Στην πραγματικότητα, μετά από μια δεκαετία με πάνω από το μέσο όρο ονομαστικούς μισθούς, οι ισπανικές αμοιβές κινούνται κάτω από το μέσο όρο της ζώνης του ευρώ από το 2010. Προσαρμοσμένη με το κόστος εργασίας, η πραγματική σταθμισμένη συναλλαγματική ισοτιμία της Ισπανίας έχει πέσει 10% από τη μέγιστη τιμή στις αρχές του 2008, όπως σημειώνει η Credit Suisse. Ως αποτέλεσμα, οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 7% κατά τους πρώτους τέσσερις μήνες του τρέχοντος έτους.

Η Credit Suisse αναπροσάρμοσε τα επίπεδα των εξαγωγών των τεσσάρων βασικών ευρωπαϊκών χωρών ( Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία) και διαπίστωσε ότι οι ισπανικές εξαγωγές έχουν δείξει μια πιο υγιή ανάκαμψη από τα βάθη της κρίσης από ό, τι οι άλλες τρεις χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, η οποία και θεωρείται ευρέως το εργοστάσιο παραγωγής των εξαγωγών στην Ευρώπη.

Από την άλλη πλευρά, με πολλούς άνεργους και τους υπόλοιπους να είναι αντιμέτωποι με την μείωσης των μισθών τους, οι εισαγωγές έχουν μειωθεί. Ως αποτέλεσμα, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Ισπανίας πήγε σε πλεόνασμα τον Ιούλιο του 2012, για πρώτη φορά από την έναρξη του ευρώ το 1999.

Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών έχει μετακινηθεί προς τα επάνω και προς τα κάτω από τότε, αλλά ήταν θετικό στους έξι από τους τελευταίους 12 μήνες. Θα χρειαστεί μια πραγματική οικονομική ανάκαμψη πριν οι καταναλωτές της Ισπανίας αισθανθούν σίγουροι αρκετά για να ξεκινήσουν εκ νέου τις δαπάνες, όπως σημειώνει η Credit Suisse, αλλά εκείνη η ημέρα δεν είναι μακριά.

Ο πληθωρισμός είναι χαμηλός, διευκολύνοντας το χτύπημα της μείωσης των μισθών, ενώ η ψυχολογία των καταναλωτών είναι επίσης σε βελτίωση, ίσως επειδή η ανεργία μειώθηκε ελαφρά, για πρώτη φορά σε διάστημα δύο ετών το τελευταίο τρίμηνο. Η ανεργία παραμένει στο 26,3% αλλά η Credit Suisse υπολογίζει πως η «αιμορραγία» έχει τελειώσει στον κλάδο των κατασκευών, όπου η απασχόληση μειώθηκε 60% λόγω της ισπανικής φούσκας των ακινήτων που έσκασε το 2008.

Ο προβληματικός τραπεζικός τομέας της Ισπανίας εξακολουθεί να είναι μια σοβαρή ανησυχία. Η Ισπανία έχει εθνικοποιήσει πολλές προβληματικές τράπεζες και έχει δημιουργήσει μια «κακή τράπεζα» που απορρόφησε τα χειρότερα και τις κατασχέσεις ως προϋπόθεση για τα 41,3 δις. ευρώ της διάσωσης των τραπεζών του περασμένου έτους.

Αλλά η Moodys Investors Service σημείωσε στα τέλη του περασμένου μήνα ότι το υψηλό ποσοστό ανεργίας της Ισπανίας και ο κλάδος των ακινήτων έσπρωξαν το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο 11,2% το Μάιο, από 10,9% τον Απρίλιο. Ακόμη και πριν από την ανακοίνωση αυτών των στοιχείων, η Credit Suisse είχε προειδοποιήσει τους επενδυτές ότι τα επισφαλή δάνεια θα εξακολουθούν να αυξάνονται τους επόμενους μήνες - και ως εκ τούτου, οι τράπεζες θα συνεχίσουν τη σύσφιξη της στρόφιγγα δανεισμού.

Αλλά η C.S επίσης σημείωσε ότι από την ίδρυση της κακή τράπεζα, οι "καλές" τράπεζες έχουν πλέον 50% λιγότερα στεγαστικά δάνεια και κατασχέσεις στα βιβλία τους. Ο ρυθμός ετήσιας αύξησης των μη εξυπηρετούμενων δανείων επιβραδύνθηκε στο τέλος του περασμένου έτους σε 20% από 30% το προηγούμενο έτος. Κατά το πρώτο τρίμηνο, το ποσοστό αυτό μειώθηκε και πάλι στο 10%, αν και αύξηση του Μαΐου μπορεί να υπονομεύσει αυτή την τάση κατά το δεύτερο τρίμηνο, σύμφωνα με τους αναλυτές της τράπεζας.

Greek-overy;

Τα συνεχιζόμενα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας μπορεί να είναι δύσκολο να αφήσουν κάποιον να δει τα θετικά σημεία για τη χώρα. Μετά από έξι χρόνια ύφεσης, το ελληνικό ΑΕΠ είναι κάτω σχεδόν 25% από την κορυφή του 2007, και η ανεργία είναι η χειρότερη στην ευρωζώνη, περίπου στο 27%.

Όπως και στην Ισπανία, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών στην Ελλάδα μειώνεται κατά σε ετήσιους όρους, αλλά σε αντίθεση με την Ισπανία αυτό συμβαίνει ως επί το πλείστον επειδή ο οικονομικός πόνος μειώνει την εγχώρια ζήτηση - και όχι επειδή οι εξαγωγές αυξάνονται - σύμφωνα με μια πρόσφατη έκθεση του Ιουλίου από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Η έκθεση ανέφερε ότι η χώρα θα μπορούσε να χρειαστεί μια επιπλέον χρηματοδότηση 11 δις ευρώ από το 2015. Αλλά επιπλέον διασώσεις θα σήμαιναν πιθανόν πρόσθετα μέτρα λιτότητας, και με τους Έλληνες να έχουν ήδη κουραστεί από τη συνεχιζόμενη λιτότητα που επιβάλλεται από τους πιστωτές της χώρας, ως προϋπόθεση για την παροχή βοήθειας, οι διαμαρτυρίες ήταν συχνές. Πάντως, το ΔΝΤ είπε ότι η ελληνική οικονομία θα αρχίσει να αναπτύσσεται και πάλι, ήδη από το επόμενο έτος, αν λάβει τη βοήθεια που χρειάζεται.

Η Credit Suisse δεν είναι τόσο αισιόδοξη, αλλά οι οικονομολόγοι της τράπεζας πιστεύουν ότι το πραγματικό ΑΕΠ τουλάχιστον θα σταματήσει να συρρικνώνεται το 2014. Η τάση οδεύει προς τα εκεί. Η οικονομική παραγωγή μειώθηκε 5,3% από έτος σε έτος κατά το πρώτο τρίμηνο σε σύγκριση με 6% μείωση κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2012 και 7,2% πτώση στο τρίτο. Οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές φαίνεται να συμφωνούν ότι τα πράγματα έχουν βελτιωθεί.

Ο δείκτης επιχειρηματικού κλίματος στους τομείς βιομηχανίας, του λιανεμπορίου, των κατασκευών και των υπηρεσιών που δημοσιεύθηκε από το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών, έχει αρχίσει να αυξάνεται σταθερά, εκτός από μία μικρή βουτιά τον Ιούνιο, και τώρα είναι στο υψηλότερο επίπεδο από το 2008.

Το ποσοστό ανεργίας φαίνεται να έχει χτυπήσει κορυφή, και οι επιχειρήσεις έχουν προσλαμβάνουν περισσότερους εργαζόμενους από ό, τι απολύουν. Επίσης τα επίπεδα των τραπεζικών καταθέσεων έχουν αυξηθεί 7% από το ναδίρ του Αυγούστου του 2012..

Στο τέλος, οι μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης θα οδηγήσουν την Ελλάδα στην ανάκαμψη. Οι αξιωματούχοι του ΔΝΤ δήλωσαν πως οι συνεχιζόμενες προσπάθειες για την είσπραξη περισσότερων φόρων είναι ζωτικής σημασίας, όπως είναι και τα σχέδια για την μείωση των εργαζομένων του. Οι μεγαλύτερες προσπάθειες μεταρρύθμισης παραμένουν το κλειδί για την οικονομική ανάκαμψη και τη βιώσιμη ανάπτυξη στην Ελλάδα.

Όπως καταλήγει η Credit Suisse, η ταλαιπωρία δεν έχει τελειώσει για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, ωστόσο, η αιμορραγία επιβραδύνεται, και σύντομα να σταματήσει εντελώς.