Τα σύννεφα πυκνώνουν στη γείτονα χώρα

Καραγιάννης Βασίλης

Τα σύννεφα πυκνώνουν στη γείτονα χώρα

Η πολιτικό-οικονομική αναταραχή στην Τουρκία μετά τα γεγονότα της πλατείας Ταξίμ, δεν έχει κοπάσει τους τελευταίους δύο μήνες. Έχει μάλλον μπει σε κατάσταση ύπνωσης λόγω τουριστικής περιόδου.

Σε πολιτικό επίπεδο είχαμε τις αποφάσεις της δίκης για την υπόθεση Εργκενέκον, όπου ένας μεγάλος αριθμός στρατιωτικών, πολιτικών και πολιτών οδηγήθηκε στη φυλακή, με πρώτο τον πρώην αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων.

Χθες είχαμε τη δημόσια δήλωση Ερντογάν ότι το Ισραήλ είναι πίσω από τα γεγονότα στην Αίγυπτο. Το να πει κάτι τέτοιο κάποιος έστω και δημόσια, είναι κάτι που ενδεχομένως να μην είναι άξιο λόγου. Το να το πει όμως δημόσια και χωρίς στοιχεία, ο πρωθυπουργός μιας σημαντικής χώρας του ΝΑΤΟ, είναι επικίνδυνο για τη χώρα του και τη σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή.

Οι κινήσεις αυτές δημιούργησαν έντονες ανησυχίες στην τοπική οικονομία με αποτέλεσμα τη μαζική έξοδο επενδυτικών κεφαλαίων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την υποτίμηση της τούρκικής λίρας. Σε μια προσπάθεια να προστατεύσει το νόμισμα, η κεντρική τράπεζα αύξησε το επιτόκιο overnight δανεισμού κατά 50 μονάδες βάσης στο 7,75%. Είχε προηγηθεί αύξηση στα τέλη του Ιουλίου, του βασικού επιτοκίου κατά 75 μονάδες βάσης (στο 7,25% από το 6,5%).

Είναι χαρακτηριστικό ότι μετά την έναρξη της κρίσης, η τούρκικη λίρα έχει υποτιμηθεί σε σχέση με το δολάριο, από το επίπεδο του 1,8 σε λίγο πιο κάτω από το 2 τη χθεσινή ημέρα. Την ίδια περίοδο, η απόδοση των 3 ετών ομολόγων σχεδόν διπλασιάστηκε από 5% στο 9,33% χθες.

Το βασικό χαρακτηριστικό της τουρκικής οικονομίας είναι ότι παρά την μεγάλη ανάπτυξη που έχει γνωρίσει την τελευταία δεκαετία, «τρέχει» με σημαντικό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο τροφοδοτείται κυρίως λόγω της σχεδόν πλήρους ενεργειακής εξάρτησης από το εξωτερικό.

Για να καλυφθεί το έλλειμμα, η χώρα δανείζεται κυρίως από το εξωτερικό με σχετικά βραχυχρόνιο δανεισμό (μέσος όρος περίπου 4,5 χρόνια). Ο συνδυασμός της υποτίμησης και της αύξησης του κόστους δανεισμού μετακυλείται στην οικονομία, πιέζοντας πολίτες και επιχειρήσεις οι οποίες δανείζονται για επιχειρηματικότητα, στεγαστικά και κατανάλωση.

Οι πιέσεις θα ενταθούν μετά το τέλος της τουριστικής περιόδου, όπου θα σταματήσουν οι εισροές τουριστικού συναλλάγματος και διευρυνθεί το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών. Οι οικονομικές εξελίξεις σε συνδυασμό με την πολιτική αστάθεια και τα πολλαπλά ανοικτά μέτωπα, δημιουργούν ένα εκρηκτικό περιβάλλον το οποίο απαιτεί αυξημένη προσοχή.

Η Ελληνική στάση αυτή την περίοδο θα πρέπει να στοχεύει στην διατήρηση της εσωτερικής πολιτικής σταθερότητας και ευρωπαϊκής πορείας της.