Να μην σταματήσουν οι μεταρρυθμίσεις

MarketNews

Να μην σταματήσουν οι μεταρρυθμίσεις

Η αβεβαιότητα των κυπριακών εξελίξεων δεν αποτελεί άλλοθι για την  αποφυγή προώθησης των μεταρρυθμίσεων στην ελληνική οικονομία, αναφέρει η Eurobank, στην τελευταία ανάλυσή της, με τίτλο "7 μέρες οικονομία".

Και τονίζει:

•    Η απόρριψη του σχεδίου διάσωσης από το κυπριακό κοινοβούλιο είναι αναγκαίο να χρησιμοποιηθεί ως ευκαιρία για μια καλύτερη εναλλακτική λύση για την κυπριακή οικονομία.

•    Η προώθηση των μεταρρυθμίσεων, πέρα από την αποδέσμευση συνολικά €8,8 δισ. μέχρι το τέλος Απριλίου 2013, θα βελτιώσει σημαντικά την αξιοπιστία της ελληνικής οικονομίας.

•    Η βιομηχανική παραγωγή συνέχισε την πτωτική της πορεία και τον Ιανουάριο, ενώ το εμπορικό έλλειμμα αυξήθηκε παρά την αύξηση των εξαγωγών. Στο δωδεκάμηνο πάντως το εμπορικό έλλειμμα παρουσιάζεται μειωμένο.

Το κυπριακό κοινοβούλιο χθες το βράδυ απέρριψε το σχέδιο διάσωσης που προτάθηκε από τις χώρες της ευρωζώνης. Υπενθυμίζουμε εδώ ότι στο Eurogroup  της 16ης Μαρτίου 2013  αποφασίστηκε ότι η επίσημη χρηματοδότηση για την κυπριακή οικονομία θα ανερχόταν σε €10,0 δισ. ενώ επιπλέον η κυπριακή κυβέρνηση δεσμεύτηκε ότι θα εισπράξει ένα τέλος σταθεροποίησης από τους καταθέτες του κυπριακού τραπεζικού συστήματος.

Το αρχικό σχέδιο (σύμφωνα με τα δημοσιεύματα των προηγούμενων ημερών) ήταν για ένα τέλος που θα επιβαλλόταν μόνο μια φορά και θα είχε ύψος 9,9% για καταθέσεις υψηλότερες των €100.000 και 6,75% για καταθέσεις χαμηλότερες των €100.000 ευρώ. Τα συνολικά έσοδα από το συγκεκριμένο τέλος εκτιμώνται στα 5,8 δισ. Στις 18 Μαρτίου 2013  το Eurogroup με νέα ανακοίνωσή του υποστήριξε μια πιο προοδευτική δομή του τέλους στις καταθέσεις προς όφελος των μικρότερων καταθετών. Η απόφαση απόρριψης του σχεδίου διάσωσης από το κυπριακό κοινοβούλιο βασίστηκε στην απόρριψη του τέλους στις καταθέσεις.

Προς το παρόν η κυπριακή κυβέρνηση επιδιώκει να παρουσιάσει μια εναλλακτική λύση που θα αντικαταστήσει τα έσοδα των 5,8 δισ. του τέλους των καταθέσεων. Σημειώστε ότι το σχέδιο για το τέλος επί των καταθέσεων αποδοκιμάστηκε τόσο στο εσωτερικό της Κύπρου όσο και στο εξωτερικό .

Η ανάλυση των χειρισμών όλων των εμπλεκόμενων μερών στις παραπάνω αποφάσεις (παρούσα και προηγούμενη κυπριακή κυβέρνηση, των μελών του Eurogroup, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ) είναι πέρα από τους σκοπούς του παρόντος εβδομαδιαίου δελτίου. Είναι αναγκαίο όμως να επισημάνουμε ότι η απόρριψη της απόφασης από το κυπριακό κοινοβούλιο είναι παρακινδυνευμένη αν δεν υπάρχει ήδη (έστω υπό διαμόρφωση) καλύτερη εναλλακτική λύση. Ταυτόχρονα, η ύπαρξη μιας καλύτερης εναλλακτικής λύσης (αν υπάρχει) δείχνει ότι στο Eurogoup δεν εξαντλήθηκαν όλα τα περιθώρια εύρεσης συμφωνίας.

Σε κάθε περίπτωση θεωρούμε ότι το τέλος επί των καταθέσεων όπως προσδιορίστηκε στην παραπάνω συμφωνία για την Κύπρο, αυξάνει την αβεβαιότητα για τις χώρες της περιφέρειας της ευρωζώνης. Το ενδεχόμενο ενός τέλους επί των καταθέσεων δεν θα μπορεί να αποκλειστεί πλέον από τους πολίτες μιας χώρας που βρίσκεται ή πρόκειται να διαπραγματευτεί ένα πρόγραμμα διάσωσης, παρά τις διαβεβαιώσεις ότι η Κύπρος αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση (π.χ. ανάγκες ανακεφαλαιοποίησης της Κύπρου στο 60% του ΑΕΠ έναντι 40% και 27% του ΑΕΠ για την Ιρλανδία και την Ελλάδα αντίστοιχα, καταθέσεις που ανέρχονται στο 380% του ΑΕΠ εκ των οποίων το 30% προέρχεται από κατοίκους εκτός ευρωζώνης).

Βέβαια από την άλλη, είναι αναγκαίο να επισημάνουμε ότι πλέον η Ευρωζώνη είναι καλύτερα προετοιμασμένη για να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο μιας κρίσης αφού τα τραπεζικά συστήματα των χωρών που ακολουθούν κάποιο πρόγραμμα διάσωσης είναι σε καλύτερη κατάσταση από ότι την περίοδο 2009-2012 (έχουν ήδη ανακεφαλαιοποιηθεί ή είναι σε διαδικασία ανακεφαλαιοποίησης όπως η Ελλάδα).

Ταυτόχρονα, η ΕΚΤ είτε μέσω του προγράμματος παροχής ρευστότητας είτε μέσω του προγράμματος OMT (αγοράς ομολόγων) μπορεί να σταθεροποιήσει το τραπεζικό σύστημα των χωρών της ευρωζώνης. Επί τη ευκαιρία, στη σημερινή συνάντηση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ δεν αναμένουμε να υπάρξει απόφαση για διακοπή παροχής ρευστότητας προς τις κυπριακές τράπεζες. Κάτι τέτοιο θα έκανε δυσκολότερη την όποια προσπάθεια εύρεσης λύσης χωρίς κάποιο προφανές όφελος.

Τα περιθώρια αποδόσεων των 10-ετών ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου έναντι των αποδόσεων των αντιστοίχων γερμανικών τίτλων για δεύτερη συνεχόμενη εβδομάδα ακολουθούν έντονα ανοδική τάση. Την 19η Μαρτίου 2013 το ελληνικό περιθώριο αποδόσεων ήταν στις 1066,3 μ.β.., αυξημένο κατά 13,8% σε εβδομαδιαία βάση.

Η συγκεκριμένη αύξηση οφείλεται  κυρίως στην καθυστέρηση ολοκλήρωσης της αξιολόγησης από την τρόικα και την εκταμίευση της δόσης (βλέπε παρακάτω) αλλά και στις αρνητικές εξελίξεις στην κυπριακή οικονομία. Αντίθετα, οι εξελίξεις στην Κύπρο δεν επιβεβαιώνουν τις ανησυχίες για μετάδοση της κρίσης αλλού, κυρίως εξαιτίας των μηχανισμών που μόλις αναφέρθηκαν.

Παρ’ όλ’ αυτά, η λύση στο κυπριακό πρόβλημα δεν πρέπει να καθυστερήσει. Οι κυπριακές τράπεζες δεν είναι δυνατόν να παραμένουν κλειστές για μεγάλο χρονικό διάστημα αφού οι απώλειες για την πραγματική οικονομία θα είναι σημαντικές επιτείνοντας περαιτέρω την αβεβαιότητα. Τόσο οι εμπλεκόμενοι στο Eurogroup όσο και η κυπριακή κυβέρνηση θα πρέπει να δείξουν την απαραίτητη σύνεση και να εντείνουν την προσπάθεια τους για εύρεση λύσης άμεσα.

Η διαδικασία αξιολόγησης της εφαρμογής του 2ου Προγράμματος Σταθεροποίησης της Ελληνικής Οικονομίας σταμάτησε προσωρινά την προηγούμενη εβδομάδα μετά την διακοπή των συνομιλιών με τους εκπροσώπους των δανειστών (τρόικα). Αναμένεται επανέναρξη των συνομιλιών στα τέλη της επόμενης εβδομάδας ή στις αρχές Απριλίου 2013 με δεδομένο ότι η κυβέρνηση θα έχει αποφασίσει για τη γραμμή πλεύσης σε μια σειρά από κρίσιμα ζητήματα όπως:

•    Η εφαρμογή του προγράμματος «κινητικότητας» των δημοσίων υπαλλήλων.
•    Η αντικατάσταση του Ενιαίου Τέλους Ηλεκτροδοτούμενων Επιφανειών από τον νέο Ενιαίο Φόρο Ακινήτων (ΕΦΑ).
•    Η ανεξαρτητοποίηση ή τουλάχιστον η μεγαλύτερη ανεξαρτησία της νέας Γενικής Γραμματείας Εσόδων (υπό τον κ. Χ. Θεοχάρη) και η ένταξη σε αυτή του ΣΔΟΕ.
•    Η καλύτερη δημοσιονομική απεικόνιση των λογαριασμών της Γενικής Κυβέρνησης με έμφαση στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τον ΕΟΠΥΥ.
•    Η ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών.

Υπενθυμίζουμε ότι θετική αξιολόγηση της εφαρμογής του προγράμματος από την τρόικα θα επιτρέψει την αποδέσμευση συνολικά €8,8 δισ. (2,8+6,0)   μέχρι το τέλος Απριλίου 2013 . Η πρόοδος στα παραπάνω ανοικτά ζητήματα δεν είναι σημαντική εξαιτίας των προβλημάτων που εμφανίζονται στην εφαρμογή του προγράμματος «κινητικότητας» των δημοσίων υπαλλήλων και της αναμόρφωσης του φορολογικού συστήματος καθώς και στα κενά που εμφανίζει η δημοσιονομική απεικόνιση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και του ΕΟΠΥΥ.

Από την χθεσινή συνάντηση των τριών πολιτικών αρχηγών των κομμάτων που συμμετέχουν στην κυβέρνηση συνεργασίας, προέκυψε ότι δυο εκ των τριών κομμάτων (ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ) υποστηρίζουν την αντικατάσταση του τέλους Ηλεκτροδοτούμενων Επιφανειών από τον νέο ΕΦΑ για το 2013.

Ωστόσο δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση της κυβέρνησης για το θέμα ούτε έχει  ανακοινωθεί κάποιο σχέδιο για τον ΕΦΑ και δεν γνωρίζουμε αν υπάρχουν χρονικά περιθώρια και τεχνικές ικανότητες για την εφαρμογή του συγκεκριμένου φόρου εντός του 2013. Αντίθετα, ο ΥΠΟΙΚ Γ. Στουρνάρας δήλωσε (πριν από τη συνάντηση των πολιτικών αρχηγών) ότι θα συνεχίσει η είσπραξη του τέλους μέσω της ΔΕΗ και το 2013 αλλά θα είναι μικρότερη η επιβάρρυνση των φορολογούμενων. Σίγουρα η συγκεκριμένη διάσταση απόψεων δεν αποτελεί εποικοδομητική βάση για επανέναρξη των συζητήσεων με την τρόικα.

Η προώθηση των μεταρρυθμίσεων πέρα από την αποδέσμευση συνολικά €8,8 δισ. μέχρι το τέλος Απριλίου 2013 θα βελτιώσει σημαντικά την αξιοπιστία της ελληνικής οικονομίας. Η προσπάθεια αναβολής λήψης ακόμη και δυσάρεστων (αλλά αναγκαίων)  αποφάσεων δε θα βελτιώσει την παρούσα κατάσταση. Σε κάθε περίπτωση, η αβεβαιότητα των κυπριακών εξελίξεων δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως άλλοθι για την αποφυγή προώθησης μεταρρυθμίσεων στην ελληνική οικονομία.