Ιστορική καμπή στη νομισματική πολιτική της Ιαπωνίας σηματοδοτεί η απόφαση της Τράπεζας της Ιαπωνίας (BoJ) να προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 30 ετών, βάζοντας τέλος σε μια πολυετή περίοδο υπερ-χαλαρής πολιτικής και στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι ο πληθωρισμός δεν αποτελεί πλέον παροδικό φαινόμενο για την τρίτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.

Η BoJ αποφάσισε την αύξηση του βασικού επιτοκίου κατά 25 μονάδες βάσης, ανεβάζοντάς το στο 0,75%, επίπεδο που είχε να καταγραφεί από τα μέσα της δεκαετίας του ’90. Πρόκειται για μια κίνηση με ισχυρό συμβολισμό, καθώς η Ιαπωνία υπήρξε για δεκαετίες το «παγκόσμιο εργαστήριο» της πολιτικής μηδενικών και αρνητικών επιτοκίων.

Τέλος εποχής για το φθηνό χρήμα

Για περισσότερα από 20 χρόνια, η Ιαπωνία προσπαθούσε να ξεφύγει από τον αποπληθωρισμό και τη στασιμότητα, εφαρμόζοντας ακραία επεκτατική νομισματική πολιτική. Από το 2016, η BoJ είχε εισαγάγει ακόμη και αρνητικά επιτόκια, ενώ παράλληλα εφάρμοζε τον έλεγχο της καμπύλης αποδόσεων (Yield Curve Control), κρατώντας τεχνητά χαμηλά τα επιτόκια των κρατικών ομολόγων.

Ωστόσο, τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Ο πληθωρισμός στην Ιαπωνία κινείται πάνω από τον στόχο του 2% για σχεδόν τέσσερα συνεχόμενα χρόνια, εξέλιξη που ανάγκασε την κεντρική τράπεζα να επανεξετάσει τη στρατηγική της. Η BoJ εκτιμά πλέον ότι οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν αποκτήσει πιο διαρθρωτικά χαρακτηριστικά, λόγω αυξημένων μισθών, κόστους εισαγωγών και αλλαγών στην εγχώρια ζήτηση.

Πώς αντέδρασαν οι αγορές

Η αντίδραση των αγορών ήταν άμεση αλλά ελεγχόμενη. Οι αποδόσεις των ιαπωνικών κρατικών ομολόγων κινήθηκαν ανοδικά, με το 10ετές να ξεπερνά το 2%, επίπεδο που είχε να εμφανιστεί από τα τέλη της δεκαετίας του ’90. Παράλληλα, το γιεν παρουσίασε μεταβλητότητα, καθώς οι επενδυτές επαναξιολόγησαν τη διαφορά επιτοκίων με τις ΗΠΑ και την Ευρωζώνη.

Αντίθετα, το Χρηματιστήριο του Τόκιο κινήθηκε ανοδικά, με τον Nikkei να ενισχύεται, γεγονός που δείχνει ότι οι επενδυτές ερμήνευσαν την απόφαση ως ένδειξη εμπιστοσύνης της BoJ στην ανθεκτικότητα της οικονομίας, και όχι ως απειλή για την ανάπτυξη.

Λεπτές ισορροπίες για την οικονομία

Παρά τη σύσφιξη, η BoJ ξεκαθάρισε ότι η πολιτική της παραμένει προσεκτική και σταδιακή. Τα πραγματικά επιτόκια – αφαιρουμένου του πληθωρισμού – εξακολουθούν να βρίσκονται σε αρνητικό έδαφος, στοιχείο που σημαίνει ότι οι χρηματοδοτικές συνθήκες παραμένουν υποστηρικτικές για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Την ίδια στιγμή, η κεντρική τράπεζα καλείται να διαχειριστεί ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο περιβάλλον, καθώς η Ιαπωνία διαθέτει ένα από τα υψηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους παγκοσμίως. Η άνοδος των επιτοκίων αυξάνει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, γεγονός που καθιστά κάθε επόμενη κίνηση εξαιρετικά προσεκτική.

Τι δείχνει η επόμενη μέρα

Η απόφαση της BoJ σηματοδοτεί ότι η Ιαπωνία εισέρχεται σε μια νέα νομισματική εποχή, αφήνοντας πίσω την πολιτική έκτακτης ανάγκης που χαρακτήρισε τις τελευταίες δεκαετίες. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η περαιτέρω πορεία των επιτοκίων θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των μισθών, της κατανάλωσης και του πληθωρισμού, με την κεντρική τράπεζα να αποφεύγει οποιαδήποτε απότομη σύσφιξη.

Σε κάθε περίπτωση, η κίνηση αυτή δεν αφορά μόνο την Ιαπωνία. Αποτελεί σημείο αναφοράς για τις παγκόσμιες αγορές, καθώς αλλάζει τις ισορροπίες στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα και επαναπροσδιορίζει τον ρόλο του ιαπωνικού χρήματος στην παγκόσμια οικονομία.

Facebook Comments