Το προσφυγικό ως παράμετρος ευρωπαϊκής ασφάλειας

Τσακίρης Θεόδωρος

Το προσφυγικό ως παράμετρος ευρωπαϊκής ασφάλειας, ειδήσεις από την ελλάδα, ειδησεις τωρα ελλαδα, τα τελευταια νεα τωρα

Καθώς το ανθρώπινο δράμα των πνιγμών προσφύγων που προσπαθούν να διαπλεύσουν τα ταραγμένα νερά του Αιγαίου συνεχίζεται παρά την αρχή του εφετινού χειμώνα, τόσο η Ελλάδα όσο και η Ευρώπη εμφανίζονται σαστισμένες και αδύναμες να  χειρισθούν το «φαινόμενο». Στην  μεν Ελλάδα ο κ.Τσίπρας θριαμβολόγησε την περασμένη εβδομάδα ότι δεν πέρασαν οι ακραίες απαιτήσεις της Γερμανίας αναφορικά με τον αριθμό των προσφύγων που θα παραμείνουν στην Ελλάδα, αλλά δεν μας είπε το τι ακριβώς  πρότεινε ο ίδιος.

Φάνηκε να «περιορίζει» τον αριθμό των προσφύγων που θα διαμείνουν στη χώρα στους 50.000 χωρίς να έχει διασφαλίσει την ευρωπαϊκή δέσμευση ούτε για το πόσο θα κοστίσει η παραμονή τους, ούτε για το ποια οφέλη θα έχει η  Ελλάδα και σε επίπεδο άμεσης βοήθειας για τη δημιουργία των περίφημων hot spots και σε επίπεδο αντισταθμιστικών οφελημάτων αναφορικά με τη χαλάρωση των δημοσιονομικών της υποχρεώσεων υπό το ΄Γ Μνημόνιο , θέση που πρόσφατα εξέφρασε ο Πρόεδρος της Επιτροπής κ.Γιούνκερ και δύο εβδομάδες πρίν από αυτόν ο Επίτροπος Οικονομικών, κ.Μοσκοβισί.

Στην δε Ευρώπη η απρονοησία και η ανικανότητα διαχείρισης της κρίσης γεμίζει εκ νέου απογοήτευση όσους οραματίστηκαν την «ενιαία» Ευρώπη, παρά το γεγονός ότι υποτίθεται πως υπάρχει ενιαία πολιτική ελέγχου των εσωτερικών συνόρων της Ένωσης βάσει της συνθήκης Σένγκεν. Και εδώ ακριβώς –ιδίως σε ότι αφορά τις διατάξεις του Δουβλίνο 2- εντοπίζεται και το μεγαλύτερο κομμάτι του προβλήματος, καθώς σύμφωνα με αυτή τη συνθήκη οι αιτούντες άσυλο πρέπει να το αιτηθούν μόνο στην πρώτη χώρα εισόδού τους σε ευρωπαϊκό έδαφος. Σε περίπτωση που φύγουν από αυτή για να βρούν εργασία σε άλλη ευρωπαϊκή χώρα και συλληφθούν π.χ. στη Γερμανία ή τη Σουηδία, τότε θα πρέπει να επιστραφούν πίσω στη χώρα όπου έκαναν αίτηση ασύλου.

Η συνθήκη αυτή υπήρξε εξαιρετικά ετεροβαρής εναντίον των χωρών εισόδου της ευρωπαϊκής  «επικράτειας» και η κατά γράμμα εφαρμογή της ενέχει τον κίνδυνο δημιουργίας μόνιμων υποδομών γκετοποίησης προσφύγων και παράνομων μεταναστών στην ευρωπαϊκή «παραμεθόριο». Ο όγκος  των κατά κύριο λόγο προσφυγικών ροών- περίπου το 75%-80% των μετακινούμενων πληθυσμών είναι Σύριοι και Αφγανοί πρόσφυγες- υποχρεώσε τη Γερμανία να άρει προσωρινά το Δουβλίνο 2 έτσι ώστε να μπορεί να αποδέχεται και να εξετάζει αιτήσεις ασύλου στο έδαφος.

Η προσωρινή άρση ωστόσο του Δουβλίνο 2 αποτελεί ημίμετρο καθώς καμία γερμανική κυβέρνηση δεν θα μπορέσει να υποδεχθεί το μεγαλύτερο μέρος των σχεδόν 600.000 ανθρώπων που υπολογίζονται ότι θα φτάσουν στην Ευρώπη έως τα τέλη του έτους. Η κίνηση της Γερμανίας προϋπόθετε και προϋποθέτει ότι θα συνοδευθεί από την έμπρακτη αλληλεγγύη των υπολοίπων μη-πληττόμενων κεντρο ευρωπαϊκών κρατών. Οι χώρες αυτές που υπάρχουν ως ομαλά λειτουργούσες κοινοβουλευτικές δημοκρατίες εδώ και λιγότερο από 20 έτη, πανικοβλήθηκαν από τις προσφυγικές ροές αντιδρώντας κατά τρόπο προσβλητικό όχι μόνο έναντι της Ελλάδος αλλά και έναντι των κοινών ευρωπαϊκών αρχών και αξιών που ανέξοδα ευαγγελίζονταν εδώ και μια δεκαετία. Τα κράτη αυτά έγραψαν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους κάθε αρχή ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και με περίσευμα θράσους επιχειρούν να γίνουν τιμητές –αρχής γενομένης από την εθνικιστική Ουγγαρία- έναντι των υπολοίπων Ευρωπαίων προεξαρχούσης της Ελλάδος.

Οι ανατριχιαστικές εικόνες των Ούγγρων αστυνομικών, που πετούσαν τροφές στους πρόσφυγες σαν να τάϊζαν μαντρωμένα ζώα, έφερε στη μνήμη όλης της Ευρώπης τις ναζιστικές θυριωδείες τις οποίες ανέχθηκαν και συνέδραμαν οι κυβερνήσεις της Ουγγαρίας που υπάρξαν σύμμαχοι του Χίτλερ και  πρίν την έναρξη του ΄Β Παγκοσμίου Πολέμου. Ο κ.Ορμπάν, ο «δικτατορίσκος» όπως τον  αποκάλεσε χαστουκίζοντάς τον μεταξύ σοβαρού και αστείου ο  κ.Γιουνκέρ κατά την έκτακτη σύνοδο των ηγετών των Κρατών-Μελών στο Βίλνιους τον περασμένο Απρίλιο ήταν ο πρώτος που περιχαρακώθηκε,  παράδειγμα που σύντομα ακολούθησαν σχεδόν όλες οι γειτονικές τους χώρες, ακόμη και η φιλελεύθερη Αυστρία.

Η ανικανότητα της Ευρώπης να αντεπεξέλθει στην προσφυγική κρίση θυμίζει, τηρουμένων των αναλογιών, τον πανικό και την προχειρότητα με την οποία αντιμετωπίστηκε η πρώτη φάση της κρίσης της Ευρωζώνης το 2009-2010. Το  2009 κανείς δεν πίστευε ότι το ΕΥΡΩ θα έχει πρόβλημα εν τη ανυπαρξία των μηχανισμών άμυνας που έκτοτε δημιουργήθηκαν. Το 2012 στην Ευρώπη πανηγυρίζανε για την άνθιση της «δημοκρατίας» στη  μετακανταφική Λιβύη και την αναμενόμενη κατάρρευση ενός ακόμη άραβα δικτάτορα που θεωρείτο σχεδόν ζήτημα χρόνου έως τις αρχές του 2013. Μόνο στις αρχές Οκτωβρίου 2015 κατέστη σαφές-με την ατελή απόφαση ανακατανομής 160.000 προσφύγων μεταξύ των 28 Κ-Μ- ότι υπάρχει πρόβλημα που χρήζει ουσιαστικής αντιμετώπισης.

 Και ποια ήταν η ευρωπαϊκή απάντηση;

Αντί να επικεντρωθεί στην ενίσχυση της Ελλάδος που παραδίδει καθημερινά μαθήματα ανθρωπισμού και έμπρακτης αλληλεγγύης σε όλους του κεντροευρωπαίους «δημοκράτες», η Ευρώπη εμφανίσθηκε στο πρόσωπο της πανικόβλητης κας. Μέρκελ ως επαίτης έναντι της Τουρκίας  δηλώνοντας την ετοιμότητά της να πιέσει την Ελλάδα και την Κύπρο σε υποχωρήσεις έναντι του ανοίγματος και άλλων διαπραγματευτικών κεφαλαίων στην καρκινοβατούσα ενταξιακή της πορεία.

Μπροστά σε αυτό το κλιμακούμενο αδιέξοδο πως θα πολιτευθούμε ως Ελλάδα και ως Ευρώπη;

  • Η Ελλάδα και η Κύπρος δεν μπορούν να επιβραβεύσουν την τουρκική επιθετικότητα και τη διευκόλυνση που παρέχει το τουρκικό λιμενικό σε Τούρκους διακινητές ανοίγοντας το οποιοδήποτε ενταξιακό κεφάλαιο. Καθώς  η Τουρκία απαιτεί ήδη πολύ περισσότερα από τα €3 δις που υπάρχουν δεσμευμένα στους  προενταξιακούς της λογαριασμούς, μια τέτοια κίνηση θα αποθρασύνει έτι περαιτέρω την τουρκική στάση έναντι της Ε.Ε

 

  • Σε εθνικό δε επίπεδο δεν μπορεί να επιβραβεύσουμε την τουρκική συμπεριφορά την ώρα που δείχνει το πραγματικό της πρόσωπο πίσω από το προσωπείο του κ.Ακιντζί, πανυγηρίζοντας για τον αγωγό του νερού που έχτισε στα Κατεχόμενα.

 

  • Η Ελλάδα δεν μπορεί να ανοίξει τον προστατευτικό φράκτη στον Έβρο. Αυτό θα γιγαντώσει τις προφυγικές ροές και θα διευκολύνει τόσο το έργο της Τουρκίας όσο και το έργο των λαθρεμπόρων. Το άνοιγμα του  Έβρου δεν θα μειώσει υποχρεωτικά τις ροές μέσα από το Αιγαίο μόλις οι καιρικές συνθήκες διευλονύνουν και πάλι τον διάπλου, ενώ δεδομένου ότι οι χώρες των δυτικών βαλκανίων και της κεντρικής Ευρώπης περιφράττουν τα σύνορά τους, υπάρχει μεγάλος κίνδυνος οι πρόσφυγες να εγκλωβιστούν στο ελληνικό έδαφος στην ευαίσθητη και εντελώς απροετοίμαστη να τους  υποδεχθεί περιοχή της Θράκης.

 

  • Η Ελλάδα δεν μπορεί παρά να συνεχίζει να διασώζει όσους επιχειρούν τον διάπλου. Η Ελλάδα έχει την ηθική και ανθρωπιστική υποχρέωση να διασώζει τους πρόσφυγες και για λόγους εθνικής ασφάλειας, διότι αν δεν τους σώσουμε εμείς θα επιχειρήσουν να τους σώσουν οι Τούρκοι αμφισβητώντας έμπρακτα τα όρια του ελληνικού χώρου Έρευνας & Διάσωσης (S & R) και κατά συνέπεια του ελληνικού FIR.

 

  • Τα περί κοινών περιπολιών καλά θα κάνουν οι Ευρωπαίοι να τα ξεχάσουν. Εάν οι κεντροευρωπαίοι εταίροι μας δεν θέλουν να «μολυνθούν» από τους πρόσφυγες όπως έλεγε γνωστός πολωνός πολιτικός του κυβερνώνοντας πλέον ακροδεξιού κόμματος, καλά θα κάνουν να στείλουν το λιμενικό και το ναυτικό τους στο Αιγαίο στο πλαίσιο της FRONTEX μήπως καταλάβουν το ποίος διευκολύνει τις προσφυγικές ροές και το πόσο δύσκολο είναι να προστευθεί ένα ναυτικό σύνορο σχεδόν 1.000 χλμ.

 

  • Η Ελλάδα πρέπει να απαιτήσει άμεσα ισοδύναμα χαλάρωσης των μέτρων λιτότητας έτσι ώστε να απελευθερώσει πόρρους για την αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων μεταναστευτικών ροών και να διεκδικήσει εκείνη τα δις ΕΥΡΩ που θέλουν να δώσουν στην Τουρκία, γιατί εκείνη αποτελεί την πρώτη γραμμή άμυνας και ελέγχου των ευρωπαϊκών συνόρων. Εάν δεν γίνει αυτό με δεδομένα τα ανοίγματα Γιούνκερ και Μοσκοβισί θα αποτελέσει πρωτοφανή διαπραγματευτική αποτυχία χειροτερεύοντας την κατάσταση έτι περαιτέρω καθώς η προσφυγική ροή μετά το ναυάγιο των τουρκικών σχεδίων να δημιουργήσουν μια ασφαλή ζώνη εντός του Συριακού εδάφους.

 

  • Η Ευρώπη πρέπει να αποκόψει τα κονδύλια εκείνων των Κρατών-Μελών που αρνούνται να συμμορφωθούν με τη συμφωνία κατανομής των 160.000 προσφύγων που είχαν εισέλθει στην Ε.Ε. έως την 21η Αυγούστου και να εξοικονομήσει τάχιστα σοβαρούς πόρρους για την επαναπροώθηση του 15%-20% των ροών που δεν είναι πρόσφυγες αλλά λαθρομετανάστες.