Στην ιστορία των ΗΠΑ οι προεδρικοί υποψήφιοι ανέκαθεν διαπληκτίζονταν, αγωνίζονταν με θεμιτά και καμιά φορά και με αθέμιτα μέσα για την εξουσία. Μετά τη λαϊκή ετυμηγορία όμως ο ένας έσφιγγε το χέρι του άλλου και από Δημοκράτες και Ρεπουμπλικάνοι γίνονταν πάλι Αμερικανοί.
Η τόσο σημαντική αυτή για τη δημοκρατία στιγμή δεν πρόκειται να υπάρξει αυτή τη φορά. Αυτός ο προεκλογικός αγώνας ήταν πολύ βρώμικος, πολύ προσωπικός, πολύ προσβλητικός. Η Κλίντον και ο Τραμπ δεν εμφανίστηκαν σαν πολιτικοί αντίπαλοι αλλά σαν άσπονδοι εχθροί που μονομαχούν.
Είναι εξοργιστικό, όταν ο Τραμπ ήδη πριν από τις εκλογές αμφισβητεί το αποτέλεσμα, εάν δεν δώσει στον ίδιο τη νίκη. Είναι λυπηρό, όταν η Κλίντον μιλά περιφρονητικά για τους ψηφοφόρους που προτιμούν τον αντίπαλό της. Θα ήταν καλύτερα να αναρωτηθεί τί είναι αυτό που σπρώχνει στην αγκαλιά του Τραμπ έναν ανθρακωρύχο στο Κεντάκι ή ένα μηχανικό αυτοκινήτων στο Οχάιο.
Ποιά λάθη του πολιτικού κατεστημένου, στο οποίο ανήκει και η οικογένεια Κλίντον, οδήγησαν σ’ αυτή την κατάσταση; Η προεκλογική περίοδος δεν είναι βέβαια η κατάλληλη στιγμή για αυτοκριτική. Όταν όμως σιγήσουν οι σάλπιγγες της μάχης, θα έρθει μια καινούργια μέρα. Και τότε η πολιτική ηγεσία των ΗΠΑ οφείλει να θυμηθεί ότι η εξουσία δεν είναι αυτοσκοπός. Πρέπει να εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.