Σημαντικό μέρος της ενεργειακής επιβάρυνσης απορροφάται μέχρι στιγμής από ένα «μείγμα» παρεμβάσεων που περιλαμβάνει κρατικές επιδοτήσεις πλαφόν κέρδους και σχετική αυτοσυγκράτηση των προμηθευτών.
Παρά τις αυξήσεις στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, η τελική επιβάρυνση για τους καταναλωτές εμφανίζεται σαφώς πιο περιορισμένη.
Στην ηλεκτρική ενέργεια, τα «πράσινα» τιμολόγια εμφανίζουν μέση αύξηση περίπου 17% τον Απρίλιο, ωστόσο η πραγματική εικόνα είναι πιο ήπια. Αυτό συμβαίνει για δύο βασικούς λόγους. Πρώτον, περίπου 1,6 έως 1,7 εκατομμύρια καταναλωτές με σταθερά («μπλε») τιμολόγια δεν επηρεάζονται καθόλου από τις αυξήσεις. Δεύτερον, οι μεγαλύτεροι προμηθευτές –με κυρίαρχη τη ΔΕΗ– προχώρησαν σε μονοψήφιες αυξήσεις της τάξης του 6%-7%, απορροφώντας σημαντικό μέρος της πίεσης.
Σε επίπεδο τιμών, τα πράσινα τιμολόγια κυμαίνονται από 0,14 έως 0,25 ευρώ ανά κιλοβατώρα, ενώ τα μπλε ξεκινούν από περίπου 0,11 ευρώ/kWh. Η δυνατότητα επιλογής σταθερών τιμολογίων δίνει στους καταναλωτές τη δυνατότητα να «κλειδώσουν» τις τιμές τους για τουλάχιστον ένα έτος, περιορίζοντας την αβεβαιότητα.
Παράλληλα, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας παρέχει πλήρη διαφάνεια μέσω της πλατφόρμας energycost.gr, όπου αναρτώνται όλα τα διαθέσιμα τιμολόγια της αγοράς, επιτρέποντας άμεση σύγκριση.
Στα καύσιμα, η κρατική παρέμβαση είναι εξίσου έντονη. Από την 1η Απριλίου εφαρμόζεται επιδότηση 20 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης, η οποία μεταφέρεται σταδιακά στην αντλία.
Την ίδια στιγμή, ενεργοποιείται και το νέο fuel pass, με ενίσχυση 50 ευρώ για τα αυτοκίνητα (60 ευρώ στα νησιά) και 30 ευρώ για τις μοτοσυκλέτες. Το μέτρο καλύπτει περίπου το 75% των οδηγών, βάσει εισοδηματικών κριτηρίων.
Στην πράξη, το fuel pass αντιστοιχεί σε επιδότηση περίπου 36 λεπτών ανά λίτρο, με βάση τη μέση κατανάλωση καυσίμων. Για τους οδηγούς πετρελαιοκίνητων οχημάτων, το όφελος είναι διπλό, καθώς συνδυάζουν την άμεση επιδότηση στην αντλία με την οικονομική ενίσχυση.
Καθοριστικό ρόλο στη συγκράτηση των τιμών παίζει και το πλαφόν κέρδους, που επιβλήθηκε στην αγορά. Συγκεκριμένα, τα περιθώρια ορίζονται σε έως 5 λεπτά ανά λίτρο στη χονδρική και 12 λεπτά στη λιανική. Το μέτρο αυτό λειτουργεί ως «δίχτυ ασφαλείας», αποτρέποντας φαινόμενα αισχροκέρδειας και διασφαλίζοντας ότι οι επιδοτήσεις φτάνουν στον τελικό καταναλωτή.
Το συνολικό αποτέλεσμα είναι μια μερική αλλά ουσιαστική απορρόφηση της ενεργειακής κρίσης, η οποία διαφορετικά θα είχε μετακυλιστεί πλήρως στους πολίτες. Παρότι οι διεθνείς πιέσεις παραμένουν ισχυρές, η συνδυασμένη δράση κράτους και αγοράς περιορίζει τις αυξήσεις και δίνει «ανάσα» σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ωστόσο, η εξέλιξη των τιμών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της διεθνούς κρίσης και τις μελλοντικές παρεμβάσεις πολιτικής.
