Το αμερικανικό μοντέλο για τη διενέργεια ελέγχων σε όλους τους φορολογουμένους θέτει σε εφαρμογή το υπουργείο Οικονομικών για να αποκαλύψει και να φορολογήσει «κρυφά» εισοδήματα.
Η εφορία θα προσδιορίζει το πραγματικό φορολογητέο εισόδημα με βάση όλα τα έσοδα και τα έξοδα, τα περιουσιακά στοιχεία (κινητά και ακίνητα) και τις καταθέσεις στις τράπεζες.
Οι φοροελεγκτές θα συγκεντρώνουν στοιχεία για ακίνητα, αυτοκίνητα, σκάφη αναψυχής, έργα τέχνης, κοσμήματα, καταθέσεις, δάνεια, μετρητά, καταναλωτικές δαπάνες, κινήσεις πιστωτικών καρτών, γονικές παροχές, κληρονομιές
Πρόκειται για τις «έμμεσες τεχνικές ελέγχου» ή τα νέου τύπου «τεκμήρια» που ενεργοποιούνται με σχετική εγκύκλιο του γενικού γραμματέα Εσόδων Χάρη Θεοχάρη.
Οι φοροελεγκτές θα συγκεντρώνουν στοιχεία για ακίνητα, αυτοκίνητα, σκάφη αναψυχής, έργα τέχνης, κοσμήματα, καταθέσεις, δάνεια, μετρητά, καταναλωτικές δαπάνες, κινήσεις πιστωτικών καρτών, γονικές παροχές, κληρονομιές. Βάσει των στοιχείων αυτών θα δημιουργείται ατομικός φάκελος για κάθε φορολογούμενο, ο οποίος θα στέλνεται στην εφορία για να προσδιοριστεί το τεκμαρτό εισόδημα. Εφόσον το τεκμαρτό εισόδημα ξεπερνά το δηλωθέν, τότε ο ελεγχόμενος θα καλείται να πληρώσει πρόσθετο φόρο εισοδήματος και πρόσθετο ΦΠΑ για τους φορολογουμένους που είναι επιτηδευματίες.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι πρώτοι που θα ελεγχθούν με το νέο σύστημα είναι περίπου 460.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και εμποροβιοτέχνες οι οποίοι έχουν εντοπιστεί να δηλώνουν εισοδήματα χαμηλότερα από το αφορολόγητο όριο.
Τρεις μέθοδοι
Ειδικότερα, όπως προκύπτει από την εγκύκλιο, θα ακολουθούνται τρεις μέθοδοι προκειμένου η Εφορία να προσδιορίσει με έμμεσο τρόπο το εισόδημα και να το αντιπαραβάλει με τις φορολογικές δηλώσεις. Μάλιστα, δεν θα υπάρχει περιορισμός όσον αφορά στα παρελθόντα έτη που θα εξετάζονται. Οι έλεγχοι αφορούν και μισθωτούς – συνταξιούχους.
Οι τρεις μέθοδοι είναι οι εξής:
- «Τεχνική ανάλυσης ρευστότητας». Με αυτήν προσδιορίζεται το φορολογητέο εισόδημα, μέσω της ανάλυσης των εσόδων (φορολογητέων και μη), των αγορών και δαπανών (επαγγελματικών, ατομικών και οικογενειακών), καθώς και των αυξήσεων και μειώσεων των περιουσιακών στοιχείων και των υποχρεώσεων του ελεγχόμενου.
- «Τεχνική καθαρής θέσης». Αναδημιουργείται το οικονομικό ιστορικό του ελεγχόμενου και προσδιορίζεται φορολογητέο εισόδημα, λαμβάνοντας υπόψη για περίοδο μεγαλύτερη ή ίση ενός ή περισσοτέρων ετών, όλα τα περιουσιακά στοιχεία και τα διαθέσιμα κεφάλαια (ενεργητικό), τις υποχρεώσεις (παθητικό), τις ατομικές και οικογενειακές δαπάνες, καθώς και τα εισοδήματα από λοιπές πηγές
- «Τεχνική τραπεζικών καταθέσεων και δαπανών σε μετρητά». Με αυτήν προσδιορίζεται το φορολογητέο εισόδημα, παρακολουθώντας την κίνηση των διαθεσίμων κεφαλαίων του φορολογούμενου είτε μέσω των καταθέσεων είτε με την ανάλωσή τους σε διάφορες συναλλαγές με χρήση μετρητών.
