Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος, στέλνει ξεκάθαρο μήνυμα στις ελληνικές τράπεζες: το ρευστό χρήμα επιστρέφει στο προσκήνιο, όχι ως παρωχημένο μέσο συναλλαγής, αλλά ως κομβικό στοιχείο χρηματοπιστωτικής ασφάλειας.
Οι οδηγίες του Ευρωσυστήματος δίνουν πλέον έμφαση στην προσβασιμότητα, τη διαχείριση και την επάρκεια των μετρητών, με στόχο να διασφαλιστεί ότι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις θα έχουν αδιάλειπτη πρόσβαση στο φυσικό ευρώ — ακόμη και σε ένα περιβάλλον όπου οι ψηφιακές πληρωμές κυριαρχούν.
Η ΕΚΤ ζητά από τα πιστωτικά ιδρύματα να εφαρμόσουν αυστηρότερους κανόνες διαχείρισης μετρητών, τόσο στις θυρίδες και τα ΑΤΜ όσο και στις εσωτερικές υποδομές τους. Οι ελληνικές τράπεζες καλούνται να διατηρούν επαρκή αποθέματα σε φυσικό χρήμα (vault cash), να εξασφαλίζουν ταχεία τροφοδοσία των σημείων ανάληψης και να ενισχύσουν τις διαδικασίες γνησιότητας και καταλληλότητας των τραπεζογραμματίων. Παράλληλα, οι τράπεζες θα πρέπει να αναφέρουν λεπτομερώς τις ποσότητες και τις ροές των μετρητών τους προς την Τράπεζα της Ελλάδος, στο πλαίσιο της νέας πολιτικής cash-cycle monitoring που υιοθετεί η Φρανκφούρτη.
Η νέα εποχή εποπτείας δεν αφορά μόνο την τεχνική διαχείριση, αλλά και την κοινωνική διάσταση του χρήματος. Η ΕΚΤ έχει επισημάνει πως η πλήρης μετάβαση σε «άυλο» σύστημα πληρωμών θα δημιουργούσε κοινωνικές ανισότητες, αποκλείοντας ηλικιωμένους, περιφερειακές κοινότητες και μικρές επιχειρήσεις που στηρίζονται στα μετρητά. Έτσι, ζητά από τις εθνικές αρχές και τις εμπορικές τράπεζες να διασφαλίσουν ότι η φυσική κυκλοφορία ευρώ θα παραμείνει ανθεκτική και ισότιμη σε όλη την Ευρωζώνη.
Στην Ελλάδα, η Τράπεζα της Ελλάδος έχει ήδη ενεργοποιήσει μηχανισμούς συμμόρφωσης, καλώντας τις συστημικές τράπεζες να καταθέσουν σχέδια για τη βελτίωση της επάρκειας μετρητών και την ανθεκτικότητα των δικτύων ATM. Παράλληλα, προωθείται η χρήση νέων μηχανημάτων ελέγχου τραπεζογραμματίων, που διασφαλίζουν την ανακύκλωση γνήσιων χαρτονομισμάτων και την άμεση απόσυρση των φθαρμένων.
Η ΕΚΤ, μέσω της στρατηγικής της για τα μετρητά, επιδιώκει να διατηρήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στο φυσικό χρήμα ως εγγύηση σταθερότητας. «Τα μετρητά δεν είναι μόνο μέσο πληρωμής, είναι σύμβολο εμπιστοσύνης στο ευρώ», τονίζει χαρακτηριστικά η διοίκηση της ΕΚΤ. Η ουσία του μηνύματος είναι σαφής: παρά την επέλαση των ψηφιακών νομισμάτων, το χαρτονόμισμα παραμένει θεμέλιο της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, και οι ελληνικές τράπεζες καλούνται να το αποδείξουν στην πράξη.
