Η υποχώρηση του δολαρίου επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε αδιανόητο.
Μπορεί το αμερικανικό νόμισμα να χάσει μέρος του status του ως παγκόσμιο «ασφαλές καταφύγιο»;
Οι τελευταίες κινήσεις στις αγορές συναλλάγματος δείχνουν αυξημένη μεταβλητότητα, με επενδυτές να μειώνουν την έκθεσή τους σε αμερικανικά assets και να αναζητούν εναλλακτικές σε Ευρώπη και Ασία.
Η εικόνα αυτή συνδέεται με πολλαπλούς παράγοντες. Πρώτον, οι προσδοκίες για μελλοντικές κινήσεις της Federal Reserve παραμένουν αβέβαιες. Αν και τα επιτόκια παραμένουν σε σχετικά υψηλά επίπεδα, οι αγορές προεξοφλούν πιθανή χαλάρωση μέσα στους επόμενους μήνες, γεγονός που αποδυναμώνει το επιτοκιακό πλεονέκτημα του δολαρίου.
Δεύτερον, το αυξημένο δημοσιονομικό έλλειμμα των ΗΠΑ και το υψηλό δημόσιο χρέος ενισχύουν τις ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των αμερικανικών οικονομικών. Οι αποδόσεις των ομολόγων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, όμως η ζήτηση από ξένους επενδυτές εμφανίζει σημάδια κόπωσης. Σε περίπτωση που περιοριστεί περαιτέρω η διεθνής συμμετοχή στις εκδόσεις χρέους, οι πιέσεις στο νόμισμα ενδέχεται να ενταθούν.
Παράλληλα, η άνοδος των ευρωπαϊκών μετοχών και η σχετική βελτίωση των προοπτικών ανάπτυξης στην Ευρωζώνη οδηγούν μέρος των κεφαλαίων εκτός ΗΠΑ. Στη Wall Street παρατηρείται επιλεκτική αποεπένδυση, ιδιαίτερα σε υπερτιμημένους τεχνολογικούς τίτλους, με επενδυτές να προχωρούν σε αναδιάρθρωση χαρτοφυλακίων.
Ωστόσο, η πλήρης αποδυνάμωση του δολαρίου παραμένει δύσκολο σενάριο. Η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρή αγορά εργασίας, τεχνολογική υπεροχή και βάθος κεφαλαιαγορών που δύσκολα μπορούν να υποκατασταθούν. Επιπλέον, σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης, το δολάριο παραδοσιακά επανέρχεται ως κύρια επιλογή ασφαλείας.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν το δολάριο θα καταρρεύσει, αλλά αν εισερχόμαστε σε μια περίοδο σταδιακής αναδιάταξης της παγκόσμιας νομισματικής ισορροπίας. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν πρόκειται για προσωρινή διόρθωση ή για την αρχή μιας πιο δομικής μετατόπισης στο διεθνές χρηματοοικονομικό σύστημα.
