Σε νέα και σαφώς πιο απαιτητική φάση ψηφιακού μετασχηματισμού εισέρχεται η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων με κεντρικό στόχο την πλήρη ψηφιοποίηση των φορολογικών και τελωνειακών ελέγχων έως το τέλος του 2026.
Η στρατηγική αυτή σηματοδοτεί μια δομική αλλαγή φιλοσοφίας στον τρόπο με τον οποίο το κράτος παρακολουθεί, αναλύει και παρεμβαίνει στη φορολογική δραστηριότητα, μεταβαίνοντας από τους αποσπασματικούς ελέγχους σε συνεχή, στοχευμένη και αυτοματοποιημένη εποπτεία.
Σύμφωνα με το Ενιαίο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής που παρουσίασε η Γενική Γραμματεία Συντονισμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης, ο προγραμματισμός της ΑΑΔΕ για το 2026 περιλαμβάνει συγκεκριμένα έργα υψηλής τεχνολογικής ωριμότητας, με δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα και χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Πρόκειται για επενδύσεις που δεν αφορούν απλώς αναβάθμιση υποδομών, αλλά επανασχεδιασμό του ίδιου του μοντέλου φορολογικού ελέγχου.
Business Intelligence και Τεχνητή Νοημοσύνη στον πυρήνα των ελέγχων
Κεντρικός άξονας του σχεδίου αποτελεί η υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου συστήματος Business Intelligence (BI), το οποίο θα στηρίζεται σε σύγχρονη αρχιτεκτονική δεδομένων και θα ενσωματώνει εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης (AI). Το νέο σύστημα θα επιτρέπει την πολυεπίπεδη ανάλυση τεράστιων όγκων δεδομένων, τη διασταύρωση πληροφοριών από πολλαπλές πηγές και την προγνωστική αξιολόγηση φορολογικών κινδύνων.
Στην πράξη, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να εντοπίζει πρότυπα φοροδιαφυγής πριν αυτά εξελιχθούν, να ιεραρχεί υποθέσεις με βάση τον πραγματικό δημοσιονομικό κίνδυνο και να στοχεύει ελέγχους με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια. Παράλληλα, η ανάλυση δεδομένων θα αξιοποιείται και για τη βελτίωση της εξυπηρέτησης πολιτών και επιχειρήσεων, μειώνοντας τα διοικητικά βάρη και τις καθυστερήσεις.
Τέλος στο e-send – Συναλλαγές ταμειακών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αντικατάσταση του υφιστάμενου συστήματος e-send, το οποίο έχει δεχθεί κριτική για περιορισμένες δυνατότητες ελέγχου. Το νέο σύστημα θα επιτρέπει την παρακολούθηση των συναλλαγών των ταμειακών μηχανών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, με αυτόματη και άμεση διαβίβαση των στοιχείων στο myDATA.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει κατακόρυφα τη διαφάνεια στην αγορά, περιορίζει τις δυνατότητες απόκρυψης εσόδων και δημιουργεί ένα συνεχές ψηφιακό ίχνος για κάθε συναλλαγή. Για τις επιχειρήσεις, το νέο περιβάλλον σημαίνει λιγότερους φυσικούς ελέγχους, αλλά και μηδενική ανοχή σε αποκλίσεις, καθώς οι διασταυρώσεις θα γίνονται αυτοματοποιημένα.
Ψηφιακή παρακολούθηση εμπορευμάτων και χτύπημα στο λαθρεμπόριο
Το δεύτερο τρίμηνο του 2026 αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία και το σύστημα ψηφιακής παρακολούθησης της διακίνησης εμπορευμάτων, ένα έργο κομβικής σημασίας για τα τελωνεία. Το σύστημα θα ελέγχει επαγγελματικά οχήματα και εμπορευματοκιβώτια (containers) κατά την είσοδο και την κυκλοφορία τους στη χώρα, αξιοποιώντας ψηφιακά δεδομένα και αυτοματοποιημένες ειδοποιήσεις κινδύνου.
Η εφαρμογή του αναμένεται να ενισχύσει καταλυτικά την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου, να περιορίσει τη διαρροή φορολογικών εσόδων και να συμβάλει στη μείωση του φορολογικού κενού και της παραοικονομίας. Παράλληλα, διευκολύνει τις νόμιμες επιχειρήσεις, μειώνοντας τις καθυστερήσεις και τις γραφειοκρατικές παρεμβάσεις.
Από τους ελέγχους “εκ των υστέρων” στη συνεχή ψηφιακή εποπτεία
Συνολικά, το σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026 αποτυπώνει μια μετάβαση από τον παραδοσιακό, αντιδραστικό έλεγχο σε ένα προληπτικό και δεδομενοκεντρικό μοντέλο. Η φορολογική διοίκηση περνά σε καθεστώς μόνιμης ψηφιακής εποπτείας, όπου οι αποκλίσεις εντοπίζονται άμεσα και οι παρεμβάσεις γίνονται στοχευμένα.
Για το Δημόσιο, το όφελος είναι διατηρήσιμα έσοδα και ενίσχυση της φορολογικής δικαιοσύνης. Για την αγορά, το μήνυμα είναι σαφές: το 2026 δεν θα είναι απλώς άλλη μια χρονιά ελέγχων, αλλά το σημείο καμπής ενός πλήρως ψηφιακού φορολογικού περιβάλλοντος.
