Ο European Stability Mechanism (ESM) τοποθετεί πλέον τα ελληνικά κρατικά ομόλογα στον στενό πυρήνα της Ευρωζώνης, αναγνωρίζοντας ότι η Ελλάδα έχει αφήσει οριστικά πίσω της την περίοδο υψηλού ρίσκου και αμφισβήτησης.
Η σημερινή αποτίμηση του ελληνικού χρέους από τις αγορές αντικατοπτρίζει τη θεμελιώδη βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών, τη δημοσιονομική σταθερότητα και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των επενδυτών, στοιχεία που επαναφέρουν τη χώρα σε καθεστώς συγκρίσιμο με εκείνο των ισχυρών εκδοτών κρατικού χρέους της Ευρωζώνης.
Σε έκθεσή του που δημοσιεύεται στο επίσημο blog του, ο ESM υπενθυμίζει ότι κατά τη διάρκεια της ελληνικής κρίσης χρέους οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων είχαν εκτοξευθεί σε επίπεδα πολλαπλάσια των υπόλοιπων ευρωπαϊκών, καθώς οι αγορές κρατικών τίτλων είχαν κατακερματιστεί έντονα. Η Ελλάδα είχε αποκοπεί ουσιαστικά από τον πυρήνα της Ευρωζώνης, με το ρίσκο χώρας να τιμολογείται ακραία.
Η εικόνα αυτή έχει πλέον αλλάξει ριζικά. Τα τελευταία χρόνια, οι αποδόσεις των ελληνικών κρατικών ομολόγων έχουν συγκλίνει αισθητά με εκείνες άλλων χωρών της Ευρωζώνης, αντανακλώντας την ισχυρή ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, τα διατηρήσιμα δημοσιονομικά πλεονάσματα και τη βελτίωση της πιστοληπτικής εικόνας της χώρας. Σύμφωνα με τον ESM, τα ελληνικά ομόλογα θεωρούνται ξανά στενά υποκατάστατα των ευρωπαϊκών τίτλων υψηλής πιστοληπτικής αξιολόγησης, γεγονός που σηματοδοτεί μια ανανεωμένη ενοποίηση των αγορών ομολόγων.
Ωστόσο, αυτή η επανένταξη δεν συνεπάγεται μόνο οφέλη. Η Ελλάδα εκτίθεται πλέον περισσότερο σε εξωτερικούς κραδασμούς, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τις χώρες του πυρήνα. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η δημοσιονομική επέκταση της Γερμανίας τον Μάρτιο του 2025, η οποία οδήγησε σε άνοδο των αποδόσεων όχι μόνο των γερμανικών, αλλά και των ελληνικών ομολόγων, σχεδόν στον ίδιο βαθμό.
Τα οφέλη παραμένουν σαφή: χαμηλότερο κόστος δανεισμού, ευκολότερη αναχρηματοδότηση του χρέους και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη των επενδυτών. Παράλληλα όμως, όπως προειδοποιεί ο ESM, οι κίνδυνοι δεν έχουν εξαλειφθεί. Μια επιδείνωση των θεμελιωδών μεγεθών της Ευρωζώνης θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα διεύρυνση των spreads, ειδικά μεταξύ χωρών με υψηλότερο και χαμηλότερο χρέος.
Χαρακτηριστικό είναι το επεισόδιο του Απριλίου 2025, όταν ανακοινώσεις των ΗΠΑ για δασμούς προκάλεσαν προσωρινή αλλά έντονη αύξηση των spreads Ελλάδας–Γερμανίας, υπενθυμίζοντας την ανάγκη διαρκούς επαγρύπνησης.
Το συμπέρασμα του ESM είναι ξεκάθαρο: παρότι το spread των ελληνικών ομολόγων βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 15 ετών, η διατήρηση συνετής δημοσιονομικής πολιτικής και η περαιτέρω μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα να παραμείνει σταθερά στο «κλαμπ» των ισχυρών της Ευρωζώνης.
