Η μερική υπαναχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ στο ζήτημα της Γροιλανδίας μπορεί να αποδραματοποίησε το κλίμα στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες, δεν έκλεισε όμως το ρήγμα εμπιστοσύνης που έχει ανοίξει ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ουάσινγκτον. Οι ευρωατλαντικές σχέσεις δοκιμάζονται σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, όπου η εμπιστοσύνη παραμένει το ισχυρότερο νόμισμα της διπλωματίας.

Μέσα σε αυτό το σύνθετο σκηνικό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κινήθηκε σε γραμμή λεπτών ισορροπιών. Από τη μία, υπερασπίστηκε τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από την άλλη άφησε ανοιχτό ένα περιορισμένο παράθυρο συμμετοχής στο λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ, υπό αυστηρές προϋποθέσεις.

Όπως ξεκαθάρισε, εφόσον η συμμετοχή των 13 προσκεκλημένων χωρών περιοριστεί αποκλειστικά στην ανοικοδόμηση της Γάζας, τότε αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει βάση συζήτησης.

Στην πραγματικότητα, το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές: η Ελλάδα και οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν νομιμοποιούν τη δημιουργία ενός παράλληλου θεσμικού μηχανισμού που θα υποκαθιστά τον Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών. Υπενθυμίζεται ότι η χώρα μας εξελέγη πρόσφατα μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, γεγονός που ενισχύει τη θεσμική της ευαισθησία απέναντι σε τέτοιες πρωτοβουλίες.

Αντίστοιχα προσεκτικό τόνο έναντι των ΗΠΑ υιοθέτησαν η Γερμανία, η Ιταλία, αλλά και οι χώρες της Βαλτικής, οι οποίες μαζί με τις Σκανδιναβικές θα επανεξετάσουν την πρόταση Τραμπ. Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ωστόσο, δεν διαβάζουν με τον ίδιο τρόπο τη μερική αναδίπλωση του Αμερικανού προέδρου για τη Γροιλανδία, ούτε τις εξαγγελίες που ακολούθησαν τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.

Στο επίκεντρο των επόμενων συζητήσεων βρίσκεται η επανεξέταση της συμφωνίας ΗΠΑ–Δανίας του 1951, ο ρόλος του ΝΑΤΟ στην ασφάλεια της νήσου, αλλά και το γεωοικονομικό διακύβευμα των σπάνιων γαιών. Για την Αθήνα, πάντως, οι κόκκινες γραμμές είναι αδιαπραγμάτευτες: καμία αμφισβήτηση της εδαφικής ακεραιότητας της Γροιλανδίας και της κυριαρχίας της Δανίας.

Στη συνέντευξη Τύπου μετά τη Σύνοδο, ο κ. Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι οι ευρωατλαντικές σχέσεις έχουν περάσει περιόδους αναταράξεων, τόνισε όμως ότι υπάρχει κοινή βούληση να παραμείνουν λειτουργικές, με συνεργασία καλής πίστης και χωρίς κινήσεις που θα οδηγούσαν σε μη αναστρέψιμες εξελίξεις.

Όπως σημείωσε, το κλίμα βελτιώθηκε μετά τις διευκρινίσεις Τραμπ, τόσο για τη Γροιλανδία όσο και για το ζήτημα των δασμών. Το ευρωπαϊκό ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει ευρύτερο: στρατηγική αυτονομία, γεωπολιτική ισχύς και μετάβαση από τις αξίες στην αξία της ισχύος. Ένα στοίχημα που, όπως κατέστη σαφές στις Βρυξέλλες, μόλις ξεκινά.

Γιώργος Ευγενίδης

Facebook Comments