Παράθυρο για νέες παροχές στη ΔΕΘ ενδέχεται να ανοίξει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δίνοντας το «πράσινο φως» για την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής που αφορά τις αμυντικές δαπάνες.
Η Κομισιόν αναμένεται να εγκρίνει τη δυνατότητα εξαίρεσης συγκεκριμένων κονδυλίων από τους αυστηρούς δημοσιονομικούς περιορισμούς, επιτρέποντας στην Ελλάδα να δημιουργήσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο.
Την ίδια στιγμή, η πρόταση για παράταση του Ταμείου Ανάκαμψης φαίνεται πως απορρίπτεται οριστικά, καθώς το πρόγραμμα ολοκληρώνεται τον Δεκέμβριο του 2026. Η Ευρώπη, σε ένα κλίμα εντεινόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, ανακατευθύνει πόρους προς στρατιωτικά εξοπλιστικά προγράμματα, βάζοντας στην άκρη σχέδια για νέα επενδυτικά εργαλεία.
Η σημερινή ημέρα (4 Ιουνίου) θεωρείται καθοριστική για την οικονομική στρατηγική σε Ελλάδα και Ε.Ε., καθώς περιλαμβάνει:
– Την ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, με συστάσεις προς τα κράτη-μέλη. Η Ελλάδα, με υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα το 2024, δεν αναμένει αρνητικές επισημάνσεις. Ωστόσο, το ευρωπαϊκό τοπίο παραμένει αβέβαιο, με τον κίνδυνο εμπορικού πολέμου και την πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ να προειδοποιεί για παγκόσμιες επιπτώσεις.
– Την κατάθεση πρότασης για ενεργοποίηση των εθνικών escape clauses, δίνοντας τη δυνατότητα εξαίρεσης των αμυντικών δαπανών από τον υπολογισμό του δημοσιονομικού ελλείμματος. Η Ελλάδα ζητά την εξαίρεση περίπου 500 εκατ. ευρώ για το 2026, διεκδικώντας συνολικό περιθώριο 1,6 δισ. ευρώ που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για κοινωνικά και αναπτυξιακά μέτρα στη ΔΕΘ.
Η ενίσχυση της άμυνας αποτελεί στρατηγική επιλογή, με 25 δισ. ευρώ επενδύσεις έως το 2036. Η Ελλάδα ήδη δαπανά 3% του ΑΕΠ για άμυνα – διπλάσιο ποσοστό από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο – και προσβλέπει στη δημοσιονομική ευελιξία της ρήτρας για να συνεχίσει χωρίς παραβίαση των κανόνων του Συμφώνου Σταθερότητας.
