Γιατί η τρόικα δεν μπορεί να κάνει πλέον πίσω στην αναδιάρθρωση του χρέους

Κούρταλη Ελευθερία

Γιατί η τρόικα δεν μπορεί να κάνει πλέον πίσω στην αναδιάρθρωση του χρέους

Τον Ιούλιο το ΔΝΤ δήλωσε, για άλλη μία φορά, ότι το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο. Στην έκθεσή του σημείωσε πως «το δημόσιο χρέος της Ελλάδας είναι εξαιρετικά μη βιώσιμο. Οι χρηματοδοτικές ανάγκες έως το τέλος του 2018 εκτιμώνται πλέον σε 85 δισ. ευρώ, και το χρέος αναμένεται να φθάσει στο υψηλότερο σημείο του κοντά στο 200% του ΑΕΠ στα επόμενα δύο χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει γρήγορη συμφωνία για το νέο πρόγραμμα. Το ελληνικό χρέος μπορεί να γίνει πλέον βιώσιμο μέσω μέτρων ελάφρυνσης που ξεπερνούν κατά πολύ το τι ήταν έως τώρα πρόθυμη να σκεφτεί η Ευρώπη».

Τον Αύγουστο συμφωνήθηκε ένα νέο πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας, το τρίτο , με την αναδιάρθρωση του χρέους να αποτελεί απλά μία υπόσχεση η οποία έχει πολλές ασάφειες καθώς η συζήτησή του θα ανοίξει «εφόσον και αν»…

Όσα προγράμματα διάσωσης και αν δοθούν στην Ελλάδα ή την όποια Ελλάδα, η αλήθεια είναι μία. Το χρέος – το οποίο διογκώνεται – πρέπει να αποπληρωθεί. Και καθώς οι διασώσεις έρχονται αγκαζέ με μέτρα λιτότητας, το ΑΕΠ όλο και μειώνεται. Αυτή η λιτότητα μεγαλώνει το χρέος, δίνοντάς του μεγαλύτερο βάρος στην οικονομία αφού η σχέση χρέους προς ΑΕΠ αυξάνεται.

Πληθώρα αναλυτών και οικονομολόγων έχουν επανειλημμένως  επισημάνει ότι η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους είναι ανάγκη επιτακτική. Η Ελλάδα δεν θα μπορέσει να πληρώσει όλα όσο χρωστάει. Και δίνοντας της περισσότερα χρήματα απλά αυξάνει την πίεση.

Γιατί λοιπόν αυτή η περίφημη αναδιάρθρωση δεν έχει συμβεί ακόμη;

Η Ουκρανία υπέγραψε την περασμένη εβδομάδα συμφωνία η οποία επιτρέπει την διαγραφή του 20% του χρέους της, μαζί με επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής του και συνάρτηση αυτής της αποπληρωμής του με μία φόρμουλα σύνδεσης με την πορεία του ΑΕΠ. Και δεν θα είναι αναγκασμένη να αποπληρώσει τίποτα εάν η ανάπτυξη δεν αγγίξει το 3% ( οι εκτιμήσεις της παγκόσμιας τράπεζας τοποθετούν την ύφεση της Ουκρανίας φέτος στο 7,5%). Η χώρα θα μπορέσει να επιστρέψει στις αγορές μέχρι το 2017. Αυτό σημαίνει περισσότερη σταθερότητα στην οικονομία και  επιστροφή της εμπιστοσύνης των επενδυτών.

Όλα αυτά που με λίγα λόγια χρειάζεται η Ελλάδα.

Εντωμεταξύ, ολοένα και περισσότεροι φορείς χάραξης πολιτικής στην Ευρώπη ξαναβάζουν στο τραπέζι τη λέξη Grexit. Ο επικεφαλής του ESM, Κλάους Ρέγκλινγκ, είπε την προηγούμενη εβδομάδα πως δεν μπορεί να αποκλείσει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, αν η Ελλάδα δεν προχωρήσει στις μεταρρυθμίσεις που έχει υποσχεθεί.

Το μέλος της εκτελεστικής επιτροπής της ΕΚΤ, Μπενουά Κερέ, παραδέχθηκε πως δεν υπάρχει πλέον θέμα ταμπού για την πιθανή διάλυση της νομισματικής ένωσης.

Το Grexit και η χρεοκοπία θα έχει πολύ χειρότερες επιπτώσεις στην Ελλάδα και την Ευρωζώνη, από ότι μία μερική διαγραφή του χρέους.

Το κούρεμα που συμφώνησε η Ουκρανία, την βάζει σε μία πιο ενισχυμένη θέση σε σχέση με την κρίση με την Ρωσία. Η Ελλάδα θα κατέληγε πιο ενισχυμένη απέναντι στην Ευρωζώνη και αυτό θα πρόσθετε πόντους και στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Το κούρεμα και η αποπληρωμή του χρέους ανάλογα με την πορεία του ΑΕΠ, είναι δύο στοιχεία για τα οποία η τρόικα δεν δέχεται… κουβέντα και τα έχει αποκλείσει κάθετα για την Ελλάδα. Αλλά οι ευρω-έταιροι και το ΔΝΤ συμμετείχαν στη συμφωνία για την Ουκρανία, η οποία τα περιείχε. Και η Λαγκάρντ πίεζε εδώ και καιρό να υπογραφεί.

Μπορεί η Ουκρανία να μην είναι μέλος της ευρωζώνης (αλλά οι σχέσεις που έχει αναπτύξει με την περιοχή του ευρώ είναι ιδιαίτερα στενές), μπορεί το χρέος της να είναι κατά πολύ μικρότερο από αυτό της Ελλάδας - το μεγαλύτερο μέρος του οποίου είναι σε χέρια του επίσημου τομέα,  ωστόσο η συμφωνία που πήρε έγινε σε μία στιγμή που πρέπει να μπει στο τραπέζι η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. 

Όπως και να έχει, μετά και από αυτήν την εξέλιξη, το φθινόπωρο η Ευρώπη θα αναγκαστεί να «μιλήσει» με άλλους όρους σε ότι αφορά το ελληνικό χρέος. 

Ήδη η Λαγκάρντ δήλωσε πριν μερικές ημέρες πως μία μορφή αναδιάρθρωσης του χρέους, αντί μίας καθαρής διαγραφής του, θα πρέπει να είναι αρκετή ώστε να επιτρέψει στην Ελλάδα να διαχειριστεί το «μη βιώσιμο» χρέος της. 

Και χθες η Μέρκελ έκλεισε το… μάτι στην επιμήκυνση των δανείων δηλώνοντας ότι δεν υπάρχει περιθώριο για μείωση των επιτοκίων για την Ελλάδα, αλλά πρόσθεσε πως μπορεί να επιμηκυνθεί η περίοδος χάριτος για τα δάνεια που έχει λάβει η χώρα από την ευρωζώνη.