Η ανακοπή καρδιάς αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές και απειλητικές για τη ζωή ιατρικές καταστάσεις.
Πρόκειται για τη ξαφνική διακοπή της λειτουργίας της καρδιάς, η οποία σταματά να χτυπά αποτελεσματικά και, κατά συνέπεια, διακόπτεται η ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο και τα υπόλοιπα όργανα. Χωρίς άμεση παρέμβαση, ο θάνατος μπορεί να επέλθει μέσα σε λίγα λεπτά.
Διαφορά ανακοπής από το έμφραγμα
Συχνά συγχέουμε την ανακοπή με το έμφραγμα του μυοκαρδίου.
- Έμφραγμα: προκαλείται όταν μία αρτηρία της καρδιάς φράξει, με αποτέλεσμα να μην αιματώνεται σωστά ο καρδιακός μυς.
- Ανακοπή: η καρδιά σταματά ξαφνικά να χτυπά, συνήθως λόγω σοβαρής αρρυθμίας (π.χ. κοιλιακή μαρμαρυγή). Ένα έμφραγμα μπορεί να οδηγήσει σε ανακοπή, αλλά δεν είναι ταυτόσημες καταστάσεις.
Κύρια συμπτώματα
Η ανακοπή καρδιάς εμφανίζεται αιφνίδια και τα συμπτώματα είναι χαρακτηριστικά:
- Απότομη απώλεια συνείδησης.
- Απουσία σφυγμού και αναπνοής.
- Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να προηγηθεί έντονη ζάλη, πόνος στο στήθος, ή δύσπνοια.
Στην πραγματικότητα, ο χρόνος αντίδρασης είναι ελάχιστος. Η αναγνώριση των σημείων και η γρήγορη παρέμβαση είναι κρίσιμη.
Παράγοντες κινδύνου
Η ανακοπή συνδέεται με διάφορους παράγοντες, όπως:
- Στεφανιαία νόσος και έμφραγμα.
- Σοβαρές καρδιακές αρρυθμίες.
- Ιστορικό καρδιοπάθειας στην οικογένεια.
- Υπέρταση, υψηλή χοληστερίνη, κάπνισμα.
- Καθιστική ζωή και παχυσαρκία.
Άμεση αντιμετώπιση
Η ανακοπή καρδιάς είναι επείγον περιστατικό. Κάθε δευτερόλεπτο μετρά:
- Κλήση στο 166 / 112 (ΕΚΑΒ).
- Έλεγχος αν το άτομο αναπνέει και έχει σφυγμό.
- Εάν δεν αναπνέει – άμεση έναρξη ΚΑΡΠΑ (μαλάξεις στο στήθος, 100-120 φορές το λεπτό).
- Χρήση απινιδωτή (εάν υπάρχει διαθέσιμος). Η έγκαιρη απινίδωση είναι συχνά σωτήρια.
Πρόληψη
- Τακτικός καρδιολογικός έλεγχος.
- Υγιεινή διατροφή και σωματική άσκηση.
- Διακοπή καπνίσματος και περιορισμός αλκοόλ.
- Έλεγχος της πίεσης, της χοληστερίνης και του σακχάρου.
- Εκπαίδευση σε πρώτες βοήθειες και ΚΑΡΠΑ – κάτι που μπορεί να σώσει μια ζωή πριν φτάσει το ασθενοφόρο.
Συμπέρασμα
Η ανακοπή καρδιάς δεν κάνει διακρίσεις· μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε, οποιαδήποτε στιγμή. Η γρήγορη αναγνώριση, η άμεση έναρξη ΚΑΡΠΑ και η χρήση απινιδωτή αυξάνουν θεαματικά τις πιθανότητες επιβίωσης. Παράλληλα, η πρόληψη μέσα από έναν υγιεινό τρόπο ζωής και τον τακτικό ιατρικό έλεγχο παραμένει το πιο ισχυρό μας «όπλο».