Αναβαθμισμένο και αυστηρότερο πλαίσιο εποπτείας τίθεται σε εφαρμογή για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα από την 1η Οκτωβρίου, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, την πρόληψη φαινομένων σύγκρουσης συμφερόντων και την ευθυγράμμιση με τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών.
Το νέο πλαίσιο αφορά όλες τις τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα και αντικαθιστά το σημερινό κανονιστικό πλαίσιο που ίσχυε για περίπου μία δεκαετία. Βασίζεται σε πρωτοβουλία της Τράπεζας της Ελλάδος, σε συνεργασία με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών, και εντάσσεται στην ευρύτερη στρατηγική θωράκισης της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
Ενίσχυση των Επιτροπών Εσωτερικού Ελέγχου και Διαχείρισης Κινδύνων
Με το νέο πλαίσιο, ενισχύεται ο ρόλος των Επιτροπών Εσωτερικού Ελέγχου και των Επιτροπών Διαχείρισης Κινδύνων, οι οποίες πλέον καθίστανται υποχρεωτικές για όλες τις τράπεζες. Οι Επιτροπές αυτές θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι όλες οι συναλλαγές – και κυρίως η χορήγηση δανείων σε μέλη των Διοικητικών Συμβουλίων – διενεργούνται με αντικειμενικούς και διαφανείς όρους, χωρίς αδικαιολόγητη επιρροή.
Σύγκρουση συμφερόντων και «κόκκινες γραμμές» για δανειοδοτήσεις
Ορίζονται αυστηροί κανόνες για την αποτροπή συγκρούσεων συμφερόντων και για τη διάκριση των ρόλων των μελών ΔΣ. Σε περιπτώσεις συναλλαγών με μέλη του ΔΣ ή συνδεδεμένα πρόσωπα, αυτά δεν θα μπορούν να συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Για δανειοδοτήσεις άνω των 200.000 ευρώ προς μέλη ΔΣ, η τράπεζα θα πρέπει να ενημερώνει υποχρεωτικά την Τράπεζα της Ελλάδος, με αναλυτικά στοιχεία για το σύνολο των ανοικτών πιστώσεων.
Καθεστώς whistleblowing υπό προστασία προσωπικών δεδομένων
Θεσπίζεται υποχρεωτική γραμμή αναφοράς παραβάσεων (whistleblowing) με δυνατότητα καταγγελιών μέσω των λειτουργιών Κανονιστικής Συμμόρφωσης ή Εσωτερικής Επιθεώρησης. Ταυτόχρονα, τίθεται ως απαράβατος όρος η προστασία των προσωπικών δεδομένων του καταγγέλλοντος και του καταγγελλόμενου.
Τριμηνιαίες αξιολογήσεις κινδύνων – εστίαση και σε ESG παραμέτρους
Η Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων θα συνεδριάζει τουλάχιστον κάθε τρίμηνο, με αντικείμενο όχι μόνο τους πιστωτικούς και χρηματοοικονομικούς κινδύνους, αλλά και κινδύνους τεχνολογίας, φήμης, ESG (περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς), νομικούς και στρατηγικούς. Ειδική αναφορά γίνεται στους κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας.
Η εφαρμογή των νέων κανόνων σηματοδοτεί ένα αποφασιστικό βήμα προς ένα πιο ανθεκτικό, διαφανές και σύγχρονο τραπεζικό σύστημα, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των πολιτών και τη συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές επιταγές χρηστής διοίκησης.
