Η απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια Κατσέλη προκαλεί ανησυχία, με τη Moody’s να προειδοποιεί.
Σύμφωνα με την απόφαση της 5ης Φεβρουαρίου, οι τόκοι θα υπολογίζονται μόνο επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου. Η αλλαγή αυτή περιορίζει δραστικά το στοιχείο των τόκων στα συγκεκριμένα στεγαστικά, μειώνοντας σημαντικά τις μηνιαίες επιβαρύνσεις για τους επιλέξιμους δανειολήπτες. Ωστόσο, η Moody’s επισημαίνει ότι ο τελικός αντίκτυπος θα εξαρτηθεί από το αν η απόφαση εφαρμοστεί αναδρομικά.
Εάν υπάρξει αναδρομική εφαρμογή, η απώλεια τόκων θα μπορούσε να φθάσει έως και το 1 δισ. ευρώ, επηρεάζοντας κυρίως τιτλοποιήσεις και διαχειριστές μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPEs). Περίπου 250.000 δανειολήπτες έχουν ιστορικά ενταχθεί στον νόμο, με συνολικά ανοίγματα 12,5 δισ. ευρώ, αν και μόνο μέρος αυτών θα επηρεαστεί σήμερα.
Ο οίκος εντοπίζει τρεις βασικούς κινδύνους για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες – Eurobank, Τράπεζα Πειραιώς, Εθνική Τράπεζα και Alpha Bank.
Πρώτον, ενδέχεται να μειωθούν οι αναμενόμενες ανακτήσεις στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής», αυξάνοντας την πιθανότητα ενεργοποίησης των κρατικών εγγυήσεων για τους senior τίτλους. Παρότι υπάρχουν ισχυρά buffers πιστωτικής ενίσχυσης, ο κίνδυνος παραμένει.
Δεύτερον, η απόφαση μπορεί να υπονομεύσει τη βελτίωση της κουλτούρας πληρωμών, καθώς δημιουργεί προσδοκίες ευνοϊκότερης μεταχείρισης και αυξάνει τον νομικό κίνδυνο αμφισβητήσεων.
Τρίτον, ενισχύεται ο ηθικός κίνδυνος, καθώς μελλοντικοί δανειολήπτες ενδέχεται να αναζητήσουν αντίστοιχη προστασία, οδηγώντας τις τράπεζες σε πιο συντηρητικά κριτήρια χορηγήσεων και πιθανώς ακριβότερα στεγαστικά δάνεια.
Η Moody’s εκτιμά ότι, παρά την ισχυρότερη κεφαλαιακή βάση των τραπεζών, η απόφαση εισάγει νομική αβεβαιότητα και ενδέχεται να επηρεάσει μεσοπρόθεσμα την ποιότητα ενεργητικού και τη δυναμική της στεγαστικής πίστης στην Ελλάδα.
Ελευθερία Κούρταλη
