Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα «επέστρεψε και πάλι στο μηδέν» στην καταπολέμηση του υψηλού πληθωρισμού στην Ευρωζώνη, διαμήνυσε ο διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας.
Η ανάκαμψη των τιμών του πετρελαίου εν μέσω των ανανεωμένων εντάσεων στη Μέση Ανατολή, υπενθυμίζει ότι οι προοπτικές για τον πληθωρισμό παραμένουν κάθε άλλο παρά σταθερές.
Η ΕΚΤ αύξησε τα επιτόκια στη συνεδρίαση του Ιουνίου, και για πρώτη φορά έπειτα από τρία χρόνια, με τους επενδυτές να αναμένουν ότι θα τα αυξήσει άλλες δύο φορές έως το τέλος του έτους, ώστε να περιορίσει τις επιπτώσεις του πολέμου του Ιράν στο κόστος της ενέργειας.
Η βουτιά των τιμών του πετρελαίου μετά από τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τον προηγούμενο μήνα, είχε μειώσει την πίεση στην ΕΚΤ να αυξήσει ξανά τα επιτόκια άμεσα, δηλαδή στη συνεδρίαση στις 22-23 Ιουλίου, αφήνοντας τη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής για αργότερα μέσα στο έτος.
«Η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είχε οδηγήσει σε απροσδόκητη μείωση των τιμών της ενέργειας κοντά στα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από τον πόλεμο. Οι εξελίξεις αυτές, εάν είχαν διατηρηθεί, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης και χαμηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με προηγούμενες προβλέψεις. Είναι ενδεικτικό ότι ο ετήσιος πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ μειώθηκε πέραν των προσδοκιών στο 2,8% τον Ιούνιο του 2026, από 3,2% τον Μάιο», σημείωσε ο κ. Στουρνάρας στο πλαίσιο του 30ού Government Roundtable του Economist .
Ωστόσο, οι εξελίξεις των τελυταίων ημερών, με τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και τις νέες επιθέσεις να οδηγούν σε νέα αύξηση των τιμών της ενέργειας, δείχνουν ότι η συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης βρίσκεται σε κίνδυνο, με αποτέλεσμα οι αγορές να έχουν αυξήσει πλέον τα στοιχήματά τους για την άνοδο των επιτοκίων, και την ίδια την ΕΚΤ να βρίσκεται και πάλι αντιμέτωπη με το άγνωστο.
«Οι εχθροπραξίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν άρχισαν πάλι, συνεπώς επιστρέψαμε και πάλι στο μηδέν», σημείωσε ο κ. Στουρνάρας. «Ουδείς μπορεί πραγματικά να προβλέψει τι θα συμβεί μετά. Αυτές οι εξελίξεις δείχνουν πόσο αβέβαιη και ασταθής παραμένει η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, και, συνεπώς, οι τιμές της ενέργειας. Αυτό δείχνει και την αβεβαιότητα όσον αφορά τις εξελίξεις στο μέτωπο του πληθωρισμού, και συνεπώς, τις προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η νομισματική πολιτική», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ θα περιμένουν να δουν τι νέα στοιχεία έχουν στα χέρια τους, και κυρίως τα δεδομένα του πληθωρισμού καθώς και τις προβλέψεις και τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό, όταν συναντηθούν σε δύο περίπου εβδομάδες στη Φρανκφούρτη για την τελευταία συνεδρίαση πριν το διάλειμμα του καλοκαιριού, σύμφωνα με πληροφορίες. Όλα συνεπώς είναι ανοιχτά όσον αφορά την απόφαση για τα επιτόκια και αν η κεντρική τράπεζα θα τα αυξήσει τώρα ή θα περιμένει τις νέες προβλέψεις των εμπειρογνωμόνων της τον Σεπτέμβριο.
Ορισμένα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου μπορεί να… μπουν στον πειρασμό να χρησιμοποιήσουν την τελευταία αναζωπύρωση των εντάσεων ως λόγο για επίσπευση της περαιτέρω σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής. Αυτό σημαίνει ότι, προς το παρόν, υπάρχει μία πιθανότητα η ΕΚΤ να είναι διατεθειμένη να προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων τον Ιούλιο, αν και το πιο ρεαλιστικό σενάριο, ωστόσο, είναι μια αύξηση στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου.
Και αυτό δεδομένου ότι ακόμη και στο ηπιότερο σενάριο της ΕΚΤ, το οποίο δημοσίευσε τον Ιούνιο, ο δομικός πληθωρισμός θα αυξηθεί προς το 2,6% σε ετήσια βάση μέχρι το τέλος του έτους. Συνεπώς, η πλειοψηφία στο Δ.Σ πιθανότατα θα συνεχίσει να τάσσεται υπέρ μιας ακόμη αύξησης των επιτοκίων για την πρόληψη τυχόν περαιτέρω επιπτώσεων και ιδίως δευτερογενών επιπτώσεων.
«Με την τιμή του πετρελαίου πιο κοντά στα 80 δολάρια σημαίνει ότι μια δεύτερη αύξηση έχει γίνει ξανά πιο πιθανή», όπως εκτίμα και η Bank of America, την οποία τοποθετεί, ωστόσο, για τον Σεπτέμβριο. Κατά την άποψή της «θα πρέπει να δούμε το πετρέλαιο να επιστρέφει στα 100 δολάρια ή υψηλότερα, και, επιπλέον, την αντίληψη ότι αυτή είναι μια βιώσιμη κίνηση, ώστε η ΕΚΤ να αυξήσει τα επιτόκια τον Ιούλιο».
Και η Oxford Economics αναμένει ότι η ΕΚΤ θα αφήσει τα επιτόκια αμετάβλητα τον Ιούλιο, γεγονός που συνάδει με τις ελάχιστες ενδείξεις δευτερογενών επιπτώσεων και μια ευνοϊκή εικόνα για τον πληθωρισμό τον Ιούνιο. «Πρόσφατα σχόλια της Λαγκάρντ και άλλων σημαντικών μελών του συμβουλίου υπέδειξαν ότι και η ΕΚΤ θα διατηρήσει αμετάβλητη τη στάση της. Ωστόσο, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε μια άλλη αύξηση αργότερα μέσα στο έτος, ειδικά εάν η μετάδοση του σοκ κόστους στον δομικό πληθωρισμό αποδειχθεί ισχυρότερη από ό,τι υποθέτουμε ή εάν οι τιμές της ενέργειας αυξηθούν ξανά».
Τα πρακτικά της συνεδρίασης του Ιουνίου έδειξαν ότι, σύμφωνα με τις προβλέψεις των Εμπειρογνώμων της ΕΚΤ, ο πληθωρισμός θα παραμείνει πάνω από τον στόχο και το επόμενο έτος, παρά σχεδόν τρεις αυξήσεις των επιτοκίων. «Ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και να παραμείνει πολύ πάνω από τον στόχο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2027, παρά το γεγονός ότι στις προβλέψεις περιλαμβάνονται σχεδόν τρεις αυξήσεις επιτοκίων ύψους 25 μονάδες βάσης η κάθε μία», όπως αναφέρθηκε στα πρακτικά.
