Πόλεμοι και ενεργειακή κρίση εντείνουν τους φόβους για νέα παγκόσμια επισιτιστική κρίση και ακριβότερα τρόφιμα.
Έντονες ανησυχίες προκαλούν οι προειδοποιήσεις διεθνών οργανισμών και οικονομικών αναλυτών για το ενδεχόμενο μιας νέας παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης, καθώς ο συνδυασμός γεωπολιτικών εντάσεων, ενεργειακής αβεβαιότητας και κλιματικής αλλαγής δημιουργεί σοβαρές πιέσεις στην παγκόσμια αλυσίδα τροφίμων.
Ο ΟΗΕ και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) προειδοποιούν ότι η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, οι αυξημένες τιμές ενέργειας και οι διαταραχές στις μεταφορές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέο κύμα ακρίβειας σε βασικά αγαθά όπως το ψωμί, τα σιτηρά, τα φυτικά έλαια και τα γαλακτοκομικά. Παράλληλα, οι ειδικοί κάνουν λόγο για μια πιθανή «τέλεια καταιγίδα» που μπορεί να επηρεάσει εκατομμύρια νοικοκυριά παγκοσμίως.
Ο πόλεμος επηρεάζει την παγκόσμια αγορά τροφίμων
Μεγάλη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και ειδικά ο κίνδυνος περαιτέρω αποσταθεροποίησης στις θαλάσσιες μεταφορές ενέργειας και πρώτων υλών. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κομβικό σημείο για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ από την περιοχή διακινούνται και σημαντικές ποσότητες λιπασμάτων.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η αύξηση στις τιμές φυσικού αερίου οδηγεί αυτόματα σε άνοδο του κόστους παραγωγής λιπασμάτων, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τη γεωργία και τελικά τις τιμές των τροφίμων. Ήδη πολλές χώρες καταγράφουν αυξήσεις στο κόστος παραγωγής αγροτικών προϊόντων, με τους παραγωγούς να προειδοποιούν για νέες ανατιμήσεις.
Η κλιματική αλλαγή “χτυπά” τις καλλιέργειες
Την ίδια στιγμή, η κλιματική κρίση επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Παρατεταμένοι καύσωνες, ξηρασίες και ακραία καιρικά φαινόμενα επηρεάζουν μεγάλες αγροτικές περιοχές σε Ευρώπη, Ασία και Αφρική.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι μειωμένες αποδόσεις σε βασικές καλλιέργειες όπως το σιτάρι, το καλαμπόκι και το ρύζι ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέα άνοδο των διεθνών τιμών. Ιδιαίτερη ανησυχία υπάρχει και για πιθανή ενίσχυση του φαινομένου Ελ Νίνιο, το οποίο ιστορικά συνδέεται με σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια παραγωγή τροφίμων.
266 εκατομμύρια άνθρωποι ήδη σε επισιτιστική ανασφάλεια
Σύμφωνα με τα τελευταία διεθνή στοιχεία, περίπου 266 εκατομμύρια άνθρωποι βρίσκονται ήδη σε κατάσταση οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας, κυρίως σε περιοχές που πλήττονται από πολέμους, φτώχεια και κατάρρευση κρατικών δομών.
Περιοχές όπως η Γάζα, το Σουδάν, η Υεμένη και το Αφγανιστάν αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα πρόσβασης σε βασικά τρόφιμα, ενώ ανθρωπιστικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί σημαντικά τους επόμενους μήνες.
Τί σημαίνει αυτό για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη, το βασικό σενάριο δεν αφορά αυτή τη στιγμή ελλείψεις προϊόντων αλλά νέο κύμα ακρίβειας στα τρόφιμα. Οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι εάν συνεχιστούν οι διεθνείς πιέσεις στην ενέργεια και στις μεταφορές, οι τιμές σε βασικά προϊόντα ενδέχεται να αυξηθούν εκ νέου.
Παράλληλα, οι πιέσεις στο κόστος παραγωγής επηρεάζουν ήδη αγρότες, βιομηχανίες τροφίμων και αλυσίδες λιανικής, γεγονός που ενδέχεται να μεταφερθεί σταδιακά και στον τελικό καταναλωτή.
Πολλοί ειδικοί εκτιμούν ότι η επόμενη μεγάλη παγκόσμια κρίση μπορεί να ξεκινήσει όχι από τις αγορές ή τις τράπεζες, αλλά από την πρόσβαση στα βασικά αγαθά και κυρίως στο φαγητό.
