Την πρότασή της για την εξασφάλιση των δικαιωμάτων των Ευρωπαίων κατοίκων της Βρετανίας θα παρουσιάσει στους υπόλοιπους 27 ηγέτες της ΕΕ η Τερέζα Μέι κατά τη διάρκεια του αποψινού δείπνου στις Βρυξέλλες στο πλαίσιο του Συμβουλίου Κορυφής.
Μετά από την παρουσίασή της, ωστόσο, η Βρετανίδα Πρωθυπουργός θα αποχωρήσει ώστε οι υπόλοιποι ηγέτες να ενημερωθούν από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ για την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Η βρετανική κυβέρνηση περιγράφει την πρότασή της ως «γενναιόδωρη». Οι λεπτομέρειες αυτής της πρότασης θα δημοσιοποιηθούν τη Δευτέρα.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Guardian, η κυβέρνηση θα καλέσει τους Ευρωπαίους κατοίκους της Βρετανίας να εγγραφούν σε ένα νέο μητρώο, δηλώνοντας έτσι την επιθυμία τους για απόκτηση έγγραφης άδειας μόνιμης παραμονής στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αυτή η πρωτοβουλία περιγράφεται ως ένα πρώτο βήμα προς την ομαλή διαδικασία εξασφάλισης των δικαιωμάτων των πολιτών της ΕΕ στη χώρα.
Η ΕΕ έχει ζητήσει απόλυτη εξασφάλιση των δικαιωμάτων διαμονής, λήψης σύνταξης, πρόσβασης στην εκπαίδευση και στην υγειονομική περίθαλψη, μεταξύ άλλων.
Η κα Μέι έχει επανειλημμένως πει ότι θέλει να εξασφαλίσει τα δικαιώματα των περίπου 3,2 εκατομμυρίων Ευρωπαίων κατοίκων της Βρετανίας, αλλά θέλει πρώτα αντίστοιχες εξασφαλίσεις και για τους περίπου 900.000 Βρετανούς που ζουν σε κράτη-μέλη της ΕΕ.
Πιθανά σημεία διαφωνίας μεταξύ Βρετανίας και ΕΕ είναι: η καταληκτική ημερομηνία μέχρι την οποία οι Ευρωπαίοι κάτοικοι θα πρέπει να έχουν εγκατασταθεί επί βρετανικού εδάφους για να δικαιούνται να παραμείνουν στη χώρα και μετά από το Brexit, δηλαδή η ημερομηνία ενεργοποίησης του Άρθρου 50 (29/3/17) όπως θέλει το Λονδίνο ή η ημερομηνία υλοποίησης του Brexit (29/3/19) όπως επιθυμούν οι Βρυξέλλες – κατά πόσο οι εξασφαλίσεις θα αφορούν μόνο τον Ευρωπαίο πολίτη που ζει στη Βρετανία ή και μέλη της οικογένειάς του όπως έχει ζητήσει η ΕΕ – ποιος θα έχει την αρμοδιότητα εποπτείας της εφαρμογής των κανόνων που θα ισχύουν για τους πολίτες της ΕΕ, δηλαδή το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο όπως ζητούν οι Βρυξέλλες ή η βρετανική δικαιοσύνη.
Οι διαπραγματεύσεις για το Brexit άρχισαν επισήμως τη Δευτέρα, με την πρώτη συνάντηση στις Βρυξέλλες των επικεφαλής διαπραγματευτών, του Βρετανού Υπουργού Brexit Ντέιβιντ Ντέιβις και του πρώην επιτρόπου Μισέλ Μπαρνιέ.
Οι συζητήσεις σε αυτό το επίπεδο θα πραγματοποιούνται επί μία εβδομάδα κάθε μήνα και μετά θα αναλαμβάνουν τα τεχνικά και διπλωματικά κλιμάκια.
Σε πρώτη φάση θα συζητούνται οι όροι του διαζυγίου με έμφαση σε τρία βασικά θέματα: τα δικαιώματα των Ευρωπαίων κατοίκων της Βρετανίας και αντιστρόφως, το ποσό που θα πρέπει να καταβάλει το Λονδίνο φεύγοντας από την ΕΕ και τα μελλοντικά σύνορα στην Ιρλανδία. Εφόσον υπάρξει επαρκής πρόοδος επ’ αυτών, τότε θα αρχίσουν οι συζητήσεις για τη μελλοντική εμπορική σχέση, πιθανότατα προς τα τέλη του έτους.
Η σημερινή είναι η πρώτη συνάντηση της Τερέζα Μέι με τους άλλους Ευρωπαίους ηγέτες μετά από τις πρόωρες εκλογές που την αποδυνάμωσαν. Αναμένεται λοιπόν με ενδιαφέρον να φανεί αν αυτή η αποδυνάμωση του κύρους της θα οδηγήσει σε πιο συναινετική στάση.
Ήδη, όπως επισημαίνουν οι περισσότεροι σχολιαστές, η βρετανική κυβέρνηση έχει υπαναχωρήσει από την αρχική της θέση ότι οι συνομιλίες για τους όρους του διαζυγίου με την ΕΕ θα πρέπει να διεξάγονται παράλληλα με εκείνες για τους όρους της μελλοντικής εμπορικής σχέσης.
Η κα Μέι θα ανακοινώσει επίσης στους 27 ηγέτες πως η Βρετανία θα προσφέρει 75 εκ. λίρες για πρόγραμμα εθελοντικού επαναπατρισμού μεταναστών που περνούν από την Αφρική προς την Ευρώπη και για παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας.
