Οι αγορές εμπορευμάτων περνούν σε μια νέα και πολύ πιο επικίνδυνη εποχή.
Σύμφωνα με τη Citigroup, τα γεωπολιτικά, κλιματικά και τεχνολογικά σοκ επηρεάζουν πλέον τις τιμές περισσότερο από την κλασική σχέση προσφοράς και ζήτησης.
Η αμερικανική τράπεζα εξετάζει ένα ακραίο σενάριο για τη σύγκρουση ΗΠΑ και Ιράν. Συγκεκριμένα, αναλύει τις συνέπειες μιας πολυετούς διαταραχής στην πετρελαϊκή παραγωγή του Κόλπου. Αν και αποδίδει χαμηλή πιθανότητα σε αυτή την εξέλιξη, προειδοποιεί για τεράστιες οικονομικές επιπτώσεις.
Το σενάριο της γενικευμένης σύγκρουσης
Μια επίθεση στις ενεργειακές και ηλεκτρικές υποδομές του Ιράν θα μπορούσε να αλλάξει πλήρως τις ισορροπίες. Το Ιράν ίσως απαντούσε με επιθέσεις στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις γειτονικών παραγωγών.
Παράλληλα, ένα παρατεταμένο κλείσιμο στα Στενά του Ορμούζ θα περιόριζε δραστικά τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Επομένως, η παγκόσμια αγορά θα έχανε για μήνες έως και 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Άλλες χώρες δεν διαθέτουν επαρκή παραγωγική δυνατότητα για να καλύψουν ένα τόσο μεγάλο κενό. Επιπλέον, τα στρατηγικά αποθέματα προσφέρουν μόνο προσωρινή προστασία.
Η Citi εκτιμά ότι μια μόνιμη απώλεια 5% έως 10% της παγκόσμιας προσφοράς θα απαιτούσε δραστική μείωση της κατανάλωσης. Οι κυβερνήσεις ίσως επέβαλλαν ακόμη και δελτίο στα καύσιμα, ώστε να περιορίσουν τη ζήτηση.
Πετρέλαιο πάνω από τα 200 δολάρια
Σε αυτή την περίπτωση, το αργό θα ξεπερνούσε αρχικά τα 150 δολάρια ανά βαρέλι. Ωστόσο, η συνεχής πτώση των αποθεμάτων θα έστελνε τις τιμές στην περιοχή των 180 έως 200 δολαρίων.
Παράλληλα, τα διυλισμένα προϊόντα θα περνούσαν τα 200 δολάρια. Η τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ θα άγγιζε ακόμη και τα 6 δολάρια ανά γαλόνι.
Η Citi συγκρίνει το συγκεκριμένο ενδεχόμενο με το Δεύτερο Πετρελαϊκό Σοκ της δεκαετίας του 1970. Τότε, οι ενεργειακές δαπάνες άγγιξαν το 8% του παγκόσμιου ΑΕΠ και προκάλεσαν ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις.
Σήμερα, η παγκόσμια οικονομία καταναλώνει λιγότερο πετρέλαιο ανά μονάδα ΑΕΠ. Ωστόσο, τα αποθέματα διυλισμένων προϊόντων βρίσκονται ήδη σε χαμηλά επίπεδα. Έτσι, η βενζίνη και το ντίζελ ίσως καταγράψουν μεγαλύτερη άνοδο από το αργό.
Παράλληλα, ένα νέο ενεργειακό σοκ θα επιτάχυνε τις επενδύσεις σε ΑΠΕ, ηλεκτροκίνηση και εξοικονόμηση ενέργειας. Παρ’ όλα αυτά, αυτές οι λύσεις δεν μπορούν να περιορίσουν άμεσα την ακρίβεια, την ύφεση και την πίεση στα νοικοκυριά.
Ελευθερία Κούρταλη
