Μείωση της τιμής του οικιακού ρεύματος κατά 30% έως το τέλος του 2029.
Με το συνολικό σχέδιο να κινητοποιεί πόρους άνω των 5 δισ. ευρώ για επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αποθήκευση, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ενεργειακή εξοικονόμηση και αυτοκατανάλωση.
Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει ότι η μέση τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά μπορεί να υποχωρήσει στα 17 λεπτά ανά κιλοβατώρα, χωρίς φόρους και ΦΠΑ, μέχρι το τέλος του 2029. Η αφετηρία του στόχου βρίσκεται στα 23,78 λεπτά ανά κιλοβατώρα, με βάση τη μέση λιανική τιμή των 237,8 ευρώ ανά μεγαβατώρα που καταγράφηκε στην Ελλάδα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025.
Τα 5 δισ. ευρώ για φθηνότερο ρεύμα
Το σχέδιο στηρίζεται σε τρεις βασικές πηγές χρηματοδότησης. Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών και οι πόροι από τη Ρήτρα Διαφυγής συγκεντρώνουν περισσότερα από 5 δισ. ευρώ για παρεμβάσεις που, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, θα περιορίσουν σταδιακά το ενεργειακό κόστος.
Από αυτά, περίπου 2,1 δισ. ευρώ προορίζονται για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, 2,3 δισ. ευρώ για το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών και περίπου 600 εκατ. ευρώ μέσω της Ρήτρας Διαφυγής.
Το μεγαλύτερο μέρος της προσπάθειας αφορά επενδύσεις που δεν μειώνουν άμεσα τον λογαριασμό του επόμενου μήνα, αλλά επιχειρούν να αλλάξουν το κόστος παραγωγής και κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας σε βάθος χρόνου.
ΑΠΕ και αποθήκευση στο επίκεντρο
Η κυβέρνηση ποντάρει στην περαιτέρω ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, καθώς η αυξημένη συμμετοχή τους στο ενεργειακό μείγμα μπορεί να περιορίσει το κόστος της χονδρεμπορικής αγοράς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το ΥΠΕΝ, τις ώρες κατά τις οποίες οι ΑΠΕ έχουν υψηλή συμμετοχή στην παραγωγή, η χονδρεμπορική τιμή μπορεί να υποχωρεί κοντά στα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Παράλληλα, η αποθήκευση ενέργειας αποκτά κομβικό ρόλο. Οι μπαταρίες μπορούν να απορροφούν ενέργεια όταν υπάρχει υψηλή παραγωγή και να τη διοχετεύουν στο δίκτυο όταν αυξάνεται η ζήτηση, περιορίζοντας την ανάγκη για ακριβότερη ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο.
Ο σχεδιασμός προβλέπει σημαντική αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος αποθήκευσης, από περίπου 700 MW σήμερα σε 1 GW στο τέλος του 2026, 3-4 GW το 2028 και 5-7 GW έως το 2030.
Οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις και οι ΥΚΩ
Σημαντικό κομμάτι του σχεδίου αφορά τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών. Η σύνδεση των νησιωτικών συστημάτων με το ηπειρωτικό δίκτυο μειώνει την ανάγκη λειτουργίας ακριβών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με πετρέλαιο και περιορίζει το κόστος που καλούνται να καλύψουν οι καταναλωτές μέσω των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας.
Το ΥΠΕΝ υπολογίζει ότι η ολοκλήρωση των διασυνδέσεων θα επιτρέψει από την 1η Ιανουαρίου 2027 τη μείωση κατά 50% της χρέωσης των ΥΚΩ, από 6,9 ευρώ σε 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η συγκεκριμένη παρέμβαση μεταφράζεται σε όφελος περίπου 1 ευρώ τον μήνα για ένα μέσο νοικοκυριό.
Ωστόσο, η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι οι νέες ηλεκτρικές διασυνδέσεις απαιτούν σημαντικές επενδύσεις στα δίκτυα και μπορούν προσωρινά να αυξήσουν ορισμένες χρεώσεις συστήματος. Έτσι, το όφελος από τις διασυνδέσεις δεν εμφανίζεται στο σύνολό του άμεσα στους λογαριασμούς.
1,7 δισ. ευρώ για εξοικονόμηση ενέργειας
Ένας ακόμη βασικός άξονας αφορά τη μείωση της κατανάλωσης. Το σχέδιο προβλέπει περίπου 1,7 δισ. ευρώ για ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων, αλλά και νέα προγράμματα ενεργειακής εξοικονόμησης.
Παράλληλα, προβλέπονται προγράμματα για την αγορά αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, ενώ ειδικές δράσεις αφορούν μικρές επιχειρήσεις και περιοχές που αντιμετωπίζουν υψηλότερο ενεργειακό κόστος. Ένα πρόγραμμα ύψους 395 εκατ. ευρώ, για παράδειγμα, στοχεύει στην ενεργειακή αναβάθμιση περίπου 12.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων.
Φωτοβολταϊκά και αυτοκατανάλωση
Στην εξίσωση μπαίνει δυναμικά και η αυτοκατανάλωση. Το σχέδιο προβλέπει την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και συστημάτων αποθήκευσης από νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ώστε μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης να καλύπτεται από ιδία παραγωγή.
Παράλληλα, το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών διαθέτει περίπου 2,3 δισ. ευρώ για ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ΑΠΕ, αποθήκευση και πράσινες υποδομές. Από το συγκεκριμένο ποσό, περίπου 970 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης, ενώ προβλέπονται και σημαντικές επενδύσεις σε νέες μονάδες ΑΠΕ με συστήματα αποθήκευσης.
Το μεγάλο αγκάθι των ρευματοκλοπών
Στο σχέδιο περιλαμβάνεται και η αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών, οι οποίες επιβαρύνουν τους συνεπείς καταναλωτές. Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, το κόστος έφτασε περίπου τα 450 εκατ. ευρώ ετησίως την περίοδο 2022-2024.
Η κυβέρνηση θέλει να περιορίσει το ποσοστό των ρευματοκλοπών στο 3,5% το 2028, από περίπου 5% την περίοδο 2023-2024. Κεντρικό εργαλείο αποτελεί η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών στο σύνολο των παροχών έως το 2030.
Πότε θα φανεί η μείωση στους λογαριασμούς
Το βασικό ερώτημα για τους καταναλωτές παραμένει ένα: πότε θα δουν πραγματική μείωση στον λογαριασμό τους;
Η απάντηση δεν παραπέμπει σε άμεση και οριζόντια μείωση των τιμών. Τα περισσότερα μέτρα έχουν πολυετή ορίζοντα και απαιτούν την ολοκλήρωση επενδύσεων σε δίκτυα, αποθήκευση, ενεργειακή αναβάθμιση και παραγωγή.
Η πρώτη πιο άμεση παρέμβαση αφορά τη μείωση των ΥΚΩ από το 2027. Το μεγαλύτερο μέρος του οικονομικού οφέλους, όμως, συνδέεται με τις επενδύσεις που θα αυξήσουν την παραγωγή από ΑΠΕ, θα περιορίσουν την ανάγκη για ακριβότερες μονάδες φυσικού αερίου, θα ενισχύσουν την αποθήκευση και θα μειώσουν την κατανάλωση.
Έτσι, ο στόχος των 17 λεπτών ανά κιλοβατώρα έως το 2029 αποτελεί περισσότερο έναν πολυετή ενεργειακό σχεδιασμό παρά ένα άμεσο μέτρο ελάφρυνσης των νοικοκυριών. Η επιτυχία του θα κριθεί τελικά από το αν οι επενδύσεις των επόμενων ετών θα μεταφραστούν σε χαμηλότερο πραγματικό κόστος για τον καταναλωτή.
