Νέο ενεργειακό συναγερμό προκαλεί στην Ευρώπη η απότομη υποχώρηση των αποθεμάτων φυσικού αερίου.
Η πολεμική σύγκρουση των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν περιόρισε τις παγκόσμιες ροές ενέργειας και ενίσχυσε τον ανταγωνισμό για φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, οι αποθήκες φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση είχαν πληρότητα 57,71% στις 3 Αυγούστου 2026. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο αυτής της περιόδου από το 2011, όταν ξεκίνησε η συστηματική καταγραφή των δεδομένων. Παράλληλα, η πληρότητα υπολείπεται κατά περίπου 12 ποσοστιαίες μονάδες από την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
Η Ευρώπη έχασε το πλεονέκτημα των γεμάτων αποθηκών
Τα προηγούμενα χρόνια, η Ευρώπη εισερχόταν στο τελευταίο μέρος του καλοκαιριού με πολύ ισχυρότερα ενεργειακά αποθέματα. Τον Αύγουστο του 2023, για παράδειγμα, οι ευρωπαϊκές αποθήκες είχαν ήδη ξεπεράσει το 90%.
Η εικόνα του 2026 διαφέρει σημαντικά. Οι χαμηλές θερμοκρασίες του προηγούμενου χειμώνα αύξησαν την κατανάλωση, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκίνησε την περίοδο πλήρωσης των αποθηκών με πληρότητα μόλις 28% την 1η Απριλίου. Έτσι, οι ευρωπαϊκές εταιρείες χρειάζονται πολύ περισσότερες εισαγωγές κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Ωστόσο, η ένταση στη Μέση Ανατολή περιόρισε την προσφορά LNG και αύξησε το κόστος μεταφοράς. Η διακοπή μεγάλου μέρους των εμπορικών ροών από τα Στενά του Ορμούζ επηρέασε περίπου το 20% της παγκόσμιας αγοράς LNG, σύμφωνα με το Reuters.
Η εξάρτηση από το LNG αυξάνει τους κινδύνους
Μετά τη δραστική μείωση των ρωσικών εισαγωγών μέσω αγωγών, η Ευρώπη στράφηκε μαζικά στο υγροποιημένο φυσικό αέριο. Η επιλογή αυτή ενίσχυσε την ενεργειακή διαφοροποίηση, αλλά ταυτόχρονα συνέδεσε περισσότερο τις ευρωπαϊκές τιμές με την παγκόσμια αγορά.
Η Ευρώπη ανταγωνίζεται πλέον την Κίνα, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και άλλες ασιατικές οικονομίες για κάθε διαθέσιμο φορτίο. Όταν η ζήτηση στην Ασία αυξάνεται, οι ευρωπαϊκές εταιρείες χρειάζονται υψηλότερες προσφορές για να προσελκύσουν τα πλοία LNG.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να περιορίσει περαιτέρω τις εισαγωγές ρωσικού LNG. Η στρατηγική αυτή υπηρετεί τον στόχο της ενεργειακής απεξάρτησης, αλλά μειώνει τις διαθέσιμες επιλογές σε μια περίοδο περιορισμένης προσφοράς.
Σενάρια ακόμη και για ακραίες τιμές τον χειμώνα
Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου κινούνται κοντά στα 53 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σχεδόν διπλάσια από τα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την ενεργειακή κρίση.
Αναλυτές εκτιμούν ότι οι τιμές κατά τη διάρκεια του χειμώνα μπορεί να κινηθούν μεταξύ 60 και 210 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Το τελικό ύψος θα εξαρτηθεί από τις καιρικές συνθήκες, τη διαθεσιμότητα του LNG και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Ένας ήπιος χειμώνας και μια πιθανή αποκλιμάκωση της έντασης θα μπορούσαν να περιορίσουν τις πιέσεις. Αντίθετα, ένα παρατεταμένο κύμα ψύχους ή μια νέα διακοπή προμηθειών θα έφερναν την Ευρώπη αντιμέτωπη με απότομες αυξήσεις τιμών.
Νέες πιέσεις για νοικοκυριά και βιομηχανία
Η άνοδος του φυσικού αερίου δεν περιορίζει τις επιπτώσεις μόνο στους λογαριασμούς θέρμανσης. Το καύσιμο καθορίζει συχνά και την οριακή τιμή στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Επομένως, μια νέα άνοδος του φυσικού αερίου μπορεί να αυξήσει τις τιμές ρεύματος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Επιπλέον, το υψηλότερο ενεργειακό κόστος πιέζει ιδιαίτερα τη χημική βιομηχανία, τα λιπάσματα, τα μέταλλα, το γυαλί, τα κεραμικά και άλλους ενεργοβόρους κλάδους.
Η ενεργειακή κρίση του 2022 είχε οδηγήσει σε απότομη άνοδο του πληθωρισμού και είχε περιορίσει την παραγωγή αρκετών ευρωπαϊκών εργοστασίων. Η σημερινή εικόνα ξυπνά ανάλογους φόβους, αν και η Ευρώπη διαθέτει πλέον περισσότερους τερματικούς σταθμούς LNG, μεγαλύτερη παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές και χαμηλότερη κατανάλωση φυσικού αερίου.
Δύσκολος ο στόχος για πληρότητα 80%
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει χαλαρώσει τον προηγούμενο υποχρεωτικό στόχο πλήρωσης των αποθηκών και επιδιώκει πληρότητα περίπου 80% έως τον Δεκέμβριο. Ωστόσο, η σημερινή απόσταση από τον στόχο απαιτεί συνεχείς και μεγάλες εισαγωγές τους επόμενους μήνες.
Οι χαμηλές διαφορές ανάμεσα στις θερινές και τις χειμερινές τιμές περιορίζουν επίσης το οικονομικό κίνητρο των εταιρειών. Οι προμηθευτές δεν κερδίζουν αρκετά αγοράζοντας φυσικό αέριο το καλοκαίρι και πουλώντας το τον χειμώνα. Για αυτόν τον λόγο, αρκετοί αναλυτές θεωρούν πιθανή την ανάγκη για κρατικά κίνητρα, εγγυήσεις ή επιδοτήσεις.
Η Ευρώπη μπαίνει έτσι στην τελική φάση προετοιμασίας για τον χειμώνα με ιστορικά χαμηλά αποθέματα, υψηλές τιμές και περιορισμένες εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
