Θα καταφέρει η Volkswagen να ‘ρυπάνει’ και τα χρηματιστήρια;

Βέργος Κωνσταντίνος

Θα καταφέρει η Volkswagen να ‘ρυπάνει’ και τα χρηματιστήρια;

Η απάτη της Volkswagen, της γνωστής αυτοκινητοβιομηχανίας, συγκλόνισε τις αγορές στο προηγούμενο διάστημα. Πολλοί το εξέλαβαν ως ευκαιρία για να αγοράσουν φτηνά μετοχές. Όμως τα πράγματα δεν είναι απλά.

Στο παρελθόν έχουν υπάρξει λάθη σε αυτοκινητοβιομηχανίες, λάθη που οδήγησαν σε απόσυρση εκατοντάδων χιλιάδων αμαξιών, με υψηλό κόστος. Αλλά αυτή τη φορά δεν υπάρχει κάποιο λάθος, κάποιος λάθος υπολογισμός, κάποια παράλειψη ελέγχου. Υπάρχει απάτη. Το σκάνδαλο παραποίησης του υπολογισμού ρύπων, που αποκάλυψαν οι Αμερικάνικες αρχές, δεν αποτελεί ένα απλό παράπτωμα μιας εταιρίας που θα ξεπληρωθεί με ένα πρόστιμο.

Αν και το πρόστιμο που θα επιβληθεί, αναμένεται να είναι κατ αρχήν σε ύψος μεταξύ 11 και 18 δις δολάρια, δηλαδή 20% της χρηματιστηριακής αξίας της εταιρίας, δηλαδή διόλου μικρό, η αποκάλυψη του σκανδάλου θα έχει άλλα τρία πολύ ορατά αποτελέσματα.

Το πρώτο είναι ότι θίγονται σειρά μικρών εταιριών που πωλούν τα εν λόγω αμάξια, και έχουν ‘στοκάρει’ αμάξια βασιζόμενοι σε ψευδείς διαβεβαιώσεις για τα χαρακτηριστικά του αυτοκινήτου. Εταιρίες πολλές εκ των οποίων είναι θέμα χρόνου να μηνύσουν η να ζητήσουν αποζημίωση από την Volkswagen.

Και κατά δεύτερο λόγο είναι οι επενδυτές που μπορεί να μηνύσουν την εταιρία επίσης για εξαπάτηση. Είναι δύσκολο να υπολογίσει κάποιος το κόστος τέτοιων αποζημιώσεων. Μπορεί να μιλάμε για οτιδήποτε μεταξύ δύο και δέκα δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αν σε αυτό προσθέσουμε το χρηματοοικονομικό κόστος, τότε δεν θα ήταν υπερβολή να υποθέσουμε ότι πολύ σύντομα η εταιρία όχι μόνο θα αντιμετωπίσει ένα επιπλέον ‘επιτοκιακό κόστος’, αλλά υπάρχει σημαντική πιθανότητα να τεθεί σύντομα σε εκκαθάριση, αν δεν υπάρξει είσοδος νέων ριψοκίνδυνων επενδυτών ή (ως τελευταία λύση) βοήθεια από το Γερμανικό κράτος. Αυτή είναι όμως η εύκολη πλευρά του θέματος.

Η άλλη, πιο σημαντική πλευρά, είναι εκείνη του χαμένου κύρους, της χαμένης αξιοπιστίας. Η Volkswagen είναι εταιρία που ουσιαστικά πούλαγε παλιάς τεχνολογίας ρυπογόνα οχήματα ως υψηλής τεχνολογίας μη ρυπογόνα. Εξαπατούσε δηλαδή τους πελάτες της σε ότι αφορά ένα από τα πλέον βασικά χαρακτηριστικά των αυτοκινήτων χωρίς το οποίο απαγορεύεται αυτά τα αμάξια να κυκλοφορούν σε συγκεκριμένες χώρες.

Η αξιοπιστία ήταν το βασικό επιχείρημα με βάση το οποίο τα Γερμανικά αμάξια είχαν καλύτερη τιμολόγηση και πωλήσεις έναντι ανταγωνισμού. Αυτό το πλεονέκτημα χάθηκε. Η εταιρία δεν θα χασει μονο κάποια χρήματα λόγω προστίμων και επιτοκιακού κόστους για να πληρώσει τα δάνεια με τα οποία θα πληρώσει πρόστιμα. Θα χάσει και μερίδιο αγοράς, και θα λειτουργεί και με χαμηλότερο, πλέον, περιθώριο κέρδους, αφού χαμηλής αξιοπιστίας εταιρίες δεν μπορούν να δικαιολογήσουν υψηλές τιμές και υψηλά περιθώρια κέρδους.

Οποιαδήποτε ποσοτικοποίηση της απώλειας περιθωρίου κέρδους και μεριδίου είναι αυτή τη στιγμή παρακινδυνευμένη, καθώς δεν υπάρχουν συγκρίσιμα ιστορικά δεδομένα. Ουσιαστικά, με αυστηρά χρηματοοικονομικά κριτήρια, θα λέγαμε ότι η χρηματιστηριακή αξία της εταιρίας θα μειωθεί πολύ περισσότερο από ότι έχουμε ως τώρα δει.

Ως τώρα η αγορά έχει προεξοφλήσει τμήμα της συνολικής απώλειας, μόνο. Αν και θα υπάρχουν κερδισμένοι από το γκρέμισμα της Volkswagen, τα άμεσα χρηματιστηριακά αποτελέσματα θα είναι δυσμενή για όλο τον κλάδο, αλλά και για τις εταιρίες που προμηθεύουν υλικά.

Αν και άμεσα υπάρχουν τρεις μεγάλοι χαμένοι από την πτώση της χρηματιστηριακής αξίας της Volkswagen, η μητρική εταιρία Porsche, που έχει το 50% των μετοχών, το Κατάρ που είχε το 17% των μετοχών και το Γερμανικό κρατίδιο της Σαξονίας, που είχε το 20%, καθώς το λογισμικό έχει πουληθεί και σε άλλες εταιρίες, η κρίση θα χτυπήσει και άλλες Γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες αλλά και μετόχους των.

Καθώς ο ρόλος του κλάδου αυτού είναι σημαντικός για την χώρα, η κρίση αυτή μπορεί να αποτελεί αρχή προβλημάτων τουλάχιστον για την Γερμανία, αλλά και για την ίδια την αυτοκινητοβιομηχανία, ;oπου η αξιοπιστία  κάποιων ελέγχων τώρα αμφισβητούνται. Συνολικά είnαι εμφανές ότι το ‘ατύχημα’ της Volkswagen είναι ένας ακόμη άσχημος κρίκος δίπλα σε εκείνον της κατάρρευσης της αγοράς της Κίνας (όπου τα κέρδη των βιομηχανικών εταιριών πλέον θα μειωθούν, σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, κατά 2%-9% φέτος ).

Όλα συνηγορούν στην ραγδαία αν και σταδιακή υποχώρηση της παγκόσμιας χρηματιστηριακής αγοράς, αλλά και της Ελληνικής, κάτι που ήδη άρχισε να αποσταθεροποιεί και τις αγορές νομισμάτων σημαντικών περιφερειακών χωρών, προεξοφλώντας για την ύφεση που έρχεται το 2016 παγκοσμίως.