Σοβαρούς κινδύνους για την οικονομία της Ευρωζώνης και τα δημοσιονομικά σχέδια των κυβερνήσεων βλέπει η Citi.
Προειδοποιώντας ότι το νέο ενεργειακό σοκ που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μπορεί να ανατρέψει πλήρως το αφήγημα επιστροφής στην ανάπτυξη και τη δημοσιονομική χαλάρωση το 2026.
Σύμφωνα με την αμερικανική τράπεζα, το 2026 θεωρούνταν μέχρι πρόσφατα η χρονιά κατά την οποία οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα περνούσαν σε πιο επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, αφήνοντας πίσω τα χρόνια της ενεργειακής κρίσης και της αυστηρής προσαρμογής που ακολούθησε το σοκ του 2022.
Ωστόσο, η νέα έκρηξη στις τιμές του πετρελαίου και της ενέργειας λόγω της κρίσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν αλλάζει τα δεδομένα, αυξάνοντας δραματικά την πίεση στους κρατικούς προϋπολογισμούς.
Η Citi εκτιμά ότι μόνο η διατήρηση των τιμών καυσίμων στα επίπεδα Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2026 για έναν ολόκληρο χρόνο θα κόστιζε περίπου 0,7% του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη, εάν οι κυβερνήσεις επιχειρούσαν να περιορίσουν τις αυξήσεις μέσω φορολογικών παρεμβάσεων και επιδοτήσεων.
Μάλιστα, επισημαίνει ότι μέχρι στιγμής μόνο η Ελλάδα και η Ισπανία έχουν προχωρήσει σε παρεμβάσεις αρκετά ισχυρές ώστε να απορροφήσουν μέρος του ενεργειακού σοκ.
Η τράπεζα προειδοποιεί ότι οι κυβερνήσεις της Ευρώπης εμφανίζονται ιδιαίτερα διστακτικές να ανοίξουν ξανά τη στρόφιγγα των δαπανών, καθώς φοβούνται ότι νέα γενναία μέτρα στήριξης θα οδηγήσουν σε υψηλότερο πληθωρισμό και θα κρατήσουν τα επιτόκια της ΕΚΤ σε αυξημένα επίπεδα για μεγαλύτερο διάστημα.
Η Γαλλία, παρά το νέο ενεργειακό σοκ, εξακολουθεί να στοχεύει σε έλλειμμα 5% του ΑΕΠ, ενώ και η Γερμανία επιδιώκει να χρηματοδοτήσει τα περιορισμένα μέτρα στήριξης μέσω αυξημένων εσόδων και όχι μέσω νέου δανεισμού.
Την ίδια στιγμή, η Citi εκτιμά ότι η δημοσιονομική ώθηση στην Ευρωζώνη θα παραμείνει θετική το 2026, με διεύρυνση του διαρθρωτικού πρωτογενούς ισοζυγίου κατά 0,4%, κυρίως χάρη στη Γερμανία.
Σημαντικό ρόλο εξακολουθεί να παίζει και το Ταμείο Ανάκαμψης (NGEU), καθώς μέρος της στήριξης μεταφέρεται πλέον σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και όχι αποκλειστικά στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Αυτό επιτρέπει σε χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία να στηρίζουν την οικονομία τους χωρίς να επιβαρύνουν υπερβολικά τα δημοσιονομικά τους μεγέθη.
Ωστόσο, η Citi προειδοποιεί ότι εάν το ενεργειακό σοκ αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά, οι κυβερνήσεις ενδέχεται να αναγκαστούν να προχωρήσουν σε πολύ πιο εκτεταμένες παρεμβάσεις, πέρα από τις προσωρινές μειώσεις φόρων στην ενέργεια.
Η αμερικανική τράπεζα θεωρεί πλέον πιο πιθανό το ενδεχόμενο νέων κοινών ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων τα επόμενα χρόνια, καθώς οι πιέσεις στους εθνικούς προϋπολογισμούς αυξάνονται και η ανάγκη κοινής διαχείρισης της κρίσης γίνεται ολοένα πιο έντονη.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι το υψηλότερο επίπεδο πληθωρισμού μειώνει στην πράξη το πραγματικό κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους, στοιχείο που μπορεί να λειτουργήσει ως προσωρινή «ανάσα» για αρκετές ευρωπαϊκές οικονομίες.
Ελευθερία Κούρταλη
