Όλοι ξεχνάμε περιστασιακά ένα όνομα ή ένα ραντεβού. Ωστόσο, όταν τα προβλήματα μνήμης επηρεάζουν την καθημερινότητα, χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.
Η νόσος Αλτσχάιμερ εξελίσσεται σταδιακά και αποτελεί τη συχνότερη αιτία άνοιας. Συνήθως αρχίζει με ήπιες δυσκολίες στη μνήμη. Στη συνέχεια, μπορεί να επηρεάσει την κρίση, την ομιλία, τον προσανατολισμό και τη συμπεριφορά.
Ποια είναι τα πρώτα σημάδια του Αλτσχάιμερ
1. Συχνή απώλεια πρόσφατων αναμνήσεων
Το άτομο ξεχνά πρόσφατες συζητήσεις, γεγονότα ή πληροφορίες. Επιπλέον, μπορεί να ρωτά επανειλημμένα το ίδιο πράγμα.
Η περιστασιακή αφηρημάδα δεν σημαίνει απαραίτητα Αλτσχάιμερ. Αντίθετα, αν η δυσκολία επιμένει και επιδεινώνεται, χρειάζεται έλεγχο.
2. Δυσκολία στον προγραμματισμό
Καθημερινές διαδικασίες, όπως η πληρωμή λογαριασμών ή η εκτέλεση μιας συνταγής, μπορεί ξαφνικά να φαίνονται περίπλοκες.
Παράλληλα, το άτομο δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, να οργανώσει τις κινήσεις του ή να διαχειριστεί απλούς αριθμούς.
3. Προβλήματα σε γνώριμες δραστηριότητες
Κάποιος μπορεί να ξεχάσει πώς λειτουργεί μια οικιακή συσκευή ή να δυσκολεύεται να ακολουθήσει μια γνώριμη διαδρομή.
Επίσης, μπορεί να χρειάζεται περισσότερο χρόνο για εργασίες που παλαιότερα εκτελούσε εύκολα και χωρίς βοήθεια.
4. Σύγχυση γύρω από τον χρόνο και τον τόπο
Η απώλεια της αίσθησης του χρόνου αποτελεί σημαντική ένδειξη. Το άτομο μπορεί να μπερδεύει ημερομηνίες, εποχές ή ώρες.
Ακόμη, ίσως ξεχάσει πού βρίσκεται ή πώς έφτασε εκεί. Ορισμένοι άνθρωποι χάνονται ακόμη και σε γνώριμα μέρη.
5. Δυσκολία στην εύρεση λέξεων
Το άτομο μπορεί να σταματά στη μέση μιας συζήτησης ή να επαναλαμβάνει φράσεις. Παράλληλα, δυσκολεύεται να βρει απλές λέξεις.
Σε άλλες περιπτώσεις, χρησιμοποιεί λάθος ονομασίες για καθημερινά αντικείμενα ή χάνει εύκολα τον ειρμό της συζήτησης.
6. Αντικείμενα σε ασυνήθιστα σημεία
Τα κλειδιά στο ψυγείο ή το τηλεκοντρόλ μέσα σε ένα ντουλάπι μπορεί να προκαλέσουν ανησυχία, ιδιαίτερα αν συμβαίνουν συχνά.
Επιπλέον, το άτομο δεν μπορεί να θυμηθεί τις προηγούμενες κινήσεις του ώστε να εντοπίσει το αντικείμενο.
7. Μειωμένη κρίση
Οι αλλαγές στην κρίση συχνά επηρεάζουν τις οικονομικές αποφάσεις. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να δώσει χρήματα σε άγνωστους ή απατεώνες.
Παράλληλα, ίσως αμελεί την προσωπική του υγιεινή, τη διατροφή ή την ασφάλεια μέσα στο σπίτι.
8. Απόσυρση από εργασία και κοινωνικές δραστηριότητες
Η δυσκολία στην επικοινωνία μπορεί να οδηγήσει το άτομο σε απομόνωση. Έτσι, εγκαταλείπει χόμπι, συναντήσεις ή αγαπημένες δραστηριότητες.
Ωστόσο, η απόσυρση μπορεί να συνδέεται και με κατάθλιψη. Γι’ αυτό χρειάζεται προσεκτική ιατρική αξιολόγηση.
9. Αλλαγές στη διάθεση και την προσωπικότητα
Ένα ήρεμο άτομο μπορεί να εμφανίσει έντονη καχυποψία, άγχος, ευερεθιστότητα ή φόβο. Επίσης, μπορεί να αντιδρά υπερβολικά σε μικρές αλλαγές.
Οι οικείοι συνήθως παρατηρούν αυτές τις διαφοροποιήσεις νωρίτερα, επειδή γνωρίζουν καλά την προηγούμενη συμπεριφορά του.
10. Δυσκολίες στην όραση και την αντίληψη του χώρου
Το Αλτσχάιμερ μπορεί να επηρεάσει την εκτίμηση αποστάσεων, χρωμάτων και αντιθέσεων. Κατά συνέπεια, η οδήγηση γίνεται δυσκολότερη.
Παράλληλα, το άτομο μπορεί να δυσκολεύεται να αναγνωρίσει αντικείμενα ή να αντιληφθεί σωστά όσα βλέπει.
Πότε η αφηρημάδα προκαλεί ανησυχία
Το να ξεχνά κάποιος περιστασιακά ένα ραντεβού και να το θυμάται αργότερα αποτελεί συχνό φαινόμενο. Αντίθετα, η συνεχής λήθη σημαντικών πληροφοριών χρειάζεται διερεύνηση.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν τα συμπτώματα:
- επαναλαμβάνονται συχνά,
- χειροτερεύουν σταδιακά,
- δυσκολεύουν την εργασία ή την αυτοεξυπηρέτηση,
- επηρεάζουν τις σχέσεις και τις καθημερινές αποφάσεις,
- γίνονται αντιληπτά από την οικογένεια ή τους φίλους.
Γιατί χρειάζεται έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση
Ένας νευρολόγος ή άλλος κατάλληλος γιατρός μπορεί να αξιολογήσει τη μνήμη, τη σκέψη και τη λειτουργικότητα του ατόμου.
Ωστόσο, παρόμοια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσουν η κατάθλιψη, οι διαταραχές του θυρεοειδούς, η έλλειψη βιταμίνης Β12, ο κακός ύπνος ή ορισμένα φάρμακα. Επομένως, η εμφάνιση προβλημάτων μνήμης δεν σημαίνει αυτομάτως Αλτσχάιμερ.
Η έγκαιρη διάγνωση βοηθά τον γιατρό να εντοπίσει την αιτία και να οργανώσει την κατάλληλη αντιμετώπιση. Παράλληλα, δίνει χρόνο στην οικογένεια να προγραμματίσει τη φροντίδα και την υποστήριξη.
Αν η σύγχυση εμφανιστεί ξαφνικά, ειδικά μαζί με δυσκολία στην ομιλία, αδυναμία, έντονο πονοκέφαλο ή αστάθεια, χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια.
