Η πρόσφατη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία αναμένεται να συμβάλει στην ομαλοποίηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και στην αύξηση της προσφοράς πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, δημιουργεί προσδοκίες για αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας παγκοσμίως.
Ωστόσο, οι αγορές παραμένουν επιφυλακτικές, καθώς προς το παρόν δεν είναι βέβαιο ότι η συμφωνία θα εφαρμοστεί πλήρως και με διάρκεια.
Αν όμως πράγματι οι εξελίξεις κινηθούν προς αυτή την κατεύθυνση, τότε είναι πολύ πιθανό να δούμε αποκλιμάκωση στις διεθνείς τιμές πετρελαίου. Σε ένα τέτοιο σενάριο, θα υπάρξει μείωση στο κόστος καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας.
Παρόλα αυτά, ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, η εμπειρία δείχνει ότι οι αυξήσεις του ενεργειακού κόστους μεταφέρονται συνήθως γρήγορα στην αγορά, ενώ οι μειώσεις χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να φτάσουν στον τελικό καταναλωτή και συχνά απορροφώνται μόνο εν μέρει. Επιπλέον, στην Ελλάδα ο πληθωρισμός δεν συνδέεται αποκλειστικά με την ενέργεια, αλλά και με βαθύτερα διαρθρωτικά χαρακτηριστικά της οικονομίας.
Αυτό εξηγεί γιατί η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει από τους υψηλότερους πληθωρισμούς στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, ο πληθωρισμός στη χώρα διαμορφώνεται στο 5%, όταν ο μέσος όρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται στο 3,2%, διατηρώντας έντονες πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Παράλληλα, η μεγάλη εξάρτηση από εισαγόμενα αγαθά, οι περιορισμένες οικονομίες κλίμακας και οι στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό κάνουν τις διεθνείς πληθωριστικές πιέσεις να μεταφέρονται με μεγαλύτερη ένταση στην ελληνική αγορά.
Επιπλέον, ένα κρίσιμο αλλά συχνά υποτιμημένο στοιχείο είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί η ελληνική ενεργειακή αγορά. Σε αντίθεση με πολλές μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις spot αγορές ενέργειας και όχι σε μακροπρόθεσμα συμβόλαια προμήθειας, τα οποία προσφέρουν μεγαλύτερη σταθερότητα τιμών και προστασία από διεθνείς διακυμάνσεις. Αυτό σχετίζεται τόσο με το μικρό μέγεθος και τη ρηχότητα της ελληνικής αγοράς, όσο και με τις στρεβλώσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στη λειτουργία του χρηματιστηρίου ενέργειας και στον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών.
Ως αποτέλεσμα, οι διεθνείς αυξομειώσεις στο κόστος ενέργειας περνούν πιο άμεσα και με μεγαλύτερη ένταση στις τελικές τιμές στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, ενισχύοντας περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις.
