Με τον θάνατο του Πάπα Φραγκίσκου, τη Δευτέρα του Πάσχα, 21 Απριλίου 2025, η Καθολική Εκκλησία εισέρχεται στην περίοδο του “Sede Vacante”, δηλαδή «κενή έδρα». Πρόκειται για την επίσημη φάση μεταξύ δύο παπών, κατά την οποία ξεκινά μια από τις πλέον τελετουργικές και ταυτόχρονα αποφασιστικές διαδικασίες της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας: η εκλογή του νέου Ποντίφικα.
Η διαδικασία, που έχει τις ρίζες της στον 13ο αιώνα, διατηρεί μέχρι σήμερα πολλά από τα ιστορικά της χαρακτηριστικά. Την ευθύνη της εκλογής φέρουν αποκλειστικά οι καρδινάλιοι κάτω των 80 ετών, οι οποίοι κλείνονται σε απομόνωση στο Βατικανό για να εκλέξουν τον επόμενο Πάπα. Ο αριθμός τους φέτος ανέρχεται σε 135 εκλέκτορες.
Μια τελετουργική διαδικασία αιώνων με σύγχρονο ρόλο στον παγκόσμιο καθορισμό της ηγεσίας της Καθολικής Εκκλησίας
Το κονκλάβιο πραγματοποιείται στην Καπέλα Σιξτίνα, σε αυστηρά ελεγχόμενο περιβάλλον χωρίς επικοινωνία με τον έξω κόσμο. Οι καρδινάλιοι ψηφίζουν καθημερινά (έως τέσσερις φορές την ημέρα) έως ότου κάποιος υποψήφιος συγκεντρώσει τα 2/3 των ψήφων. Κάθε ψηφοφορία είναι μυστική και μετά το τέλος της, τα ψηφοδέλτια καίγονται σε ειδική σόμπα: ο καπνός που βγαίνει είναι μαύρος αν δεν υπήρξε εκλογή και λευκός όταν εκλεγεί ο νέος Πάπας.
Αμέσως μετά, ο εκλεγμένος Πάπας αποδέχεται ή απορρίπτει την εκλογή του και επιλέγει το νέο παπικό του όνομα. Έπειτα, παρουσιάζεται στο μπαλκόνι του Αγίου Πέτρου και αναγγέλλεται στο πλήθος με τη φράση “Habemus Papam” («Έχουμε Πάπα»).
Πέρα από τη θρησκευτική του σημασία, η διαδικασία εκλογής Πάπα έχει και παγκόσμιο ενδιαφέρον, καθώς ο Ποντίφικας διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε ζητήματα διεθνούς ειρήνης, φτώχειας, μετανάστευσης και διαλόγου μεταξύ θρησκειών.
Η επόμενη εκλογή αναμένεται να σηματοδοτήσει τη νέα εποχή της Καθολικής Εκκλησίας, αλλά και να δώσει απαντήσεις για τη συνέχιση –ή όχι– της γραμμής Φραγκίσκου σε μεταρρυθμίσεις και κοινωνικά ανοίγματα.
