Με την στήριξη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να παραμένει απίθανη, τουλάχιστον προς το παρόν, τα γαλλικά ομόλογα θα παραμείνουν «όμηροι» των αγορών καθώς αυτές θα καθορίσουν την πορεία του κόστους δανεισμού της Γαλλίας στο επόμενο διάστημα.
Τα γαλλικά ομόλογα συνεχίζουν να δέχονται ισχυρές πιέσεις, τη στιγμή που οι τιμωροί των ομολόγων καραδοκούν. Όπως σημειώνουν οι αναλυτές, εάν η Γαλλία δεν συνετιστεί δημοσιονομικά τότε οι γνωστοί «vigilantes» θα την αναγκάσουν να το κάνει.
Από το σύνολο των περίπου 3 τρισεκατομμυρίων ευρώ γαλλικών ομολόγων που βρίσκονται σήμερα σε κυκλοφορία, περίπου 40% είναι εκτεθειμένο στις διαθέσεις επενδυτών οι οποίοι θεωρούνται «επικίνδυνοι» να πυροδοτήσουν sell-off, με την έννοια ότι «πιο ευαίσθητοι στις τιμές» και αντιδρούν περισσότερο στις πολιτικές και δημοσιονομικές εξελίξεις. Η Γαλλία έχει μάλιστα τους περισσότερους «ευαίσθητους» σε αυτές της εξελίξεις μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης.
Πόσον αφορά τις υπόλοιπες θέσεις, τo 30% των γαλλικών κρατικών ομολόγων είναι σε γαλλικές τράπεζες και άλλους εγχώριους θεσμικούς επενδυτές, των οποίων οι θέσεις έχουν πολύ χαμηλή μεταβλητότητα. Το υπόλοιπο 30% είναι σε κεντρικές τράπεζες – μεταξύ των οποίων και η Τράπεζα της Γαλλίας (κατέχει το 16%)- που δεν θεωρούνται ευαίσθητες στις μεταβολές της αγοράς και άρα είναι πιο δύσκολο να «ξεπουλήσουν».
Το 40% ή το 1,2 τρισ. ευρώ των γαλλικών ομολόγων είναι συνεπώς σε χαρτοφυλάκια ξένων τραπεζών και ξένων επενδυτών εκτός του τραπεζικού κλάδου, όπως hedge funds. Οι ξένοι επενδυτές θα είναι και οι πρώτοι που θα επαναξιολογήσουν την έκθεσή τους εάν επιμείνουν η πολιτική αβεβαιότητα και οι δημοσιονομικές ανησυχίες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία των Société Générale και Allianz, λίγο παραπάνω από τα μισά αυτού του ποσού κατέχουν επενδυτές εντός της Ευρωζώνης, όπως τράπεζες και επενδυτές εκτός του τραπεζικού κλάδου.
Τα υπόλοιπα είναι σε επενδυτές εκτός της Ευρωζώνης. Μεταξύ των ξένων κατόχων, οι Ιάπωνες επενδυτές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, κατέχοντας περίπου το 5% του συνόλου των γαλλικών κρατικών ομολόγων σε κυκλοφορία, ή περίπου 150 δισ. ευρώ. Καθώς τα επιτόκια αυξάνονται στην Ιαπωνία, αυτές οι θέσεις καθίστανται λιγότερο ελκυστικές σε σχέση με τις εγχώριες θέσεις. Στην καλύτερη περίπτωση δεν μετακυλίονται πλέον, στη χειρότερη ρευστοποιούνται ενεργά. Κατά το πρόσφατο sell-off μάλιστα, η Γαλλία έγινε το πρώτο θύμα των συναλλαγών «επαναπατρισμού» της Ιαπωνίας.
Την Ιαπωνία ακολουθούν οι ΗΠΑ, με 75 δισ. ευρώ γαλλικά ομόλογα ή περίπου το 2,5% του συνόλου, το Ηνωμένο Βασίλειο με 45 δισ. ευρώ ή 1,5%, η Κίνα με 21 δισ. ευρώ ή το 0,7%, η Ελβετία με 18 δισ. ευρώ ή 0,6% και η Νορβηγία με 18 δισ. ευρώ επίσης ενώ το υπόλοιπο 4% ή 120 δισ. ευρώ είναι διασπαρμένο σε μικρά ποσοστά σε άλλες χώρες εκτός Ευρώπης.
Από το 2022-2023 όταν ξεκίνησε η ποσοτική σύσφιξη (QT), οι κεντρικές τράπεζες – παραδοσιακά μη ευαίσθητοι στις τιμές επενδυτές – έχουν σταματήσει τις αγορές κρατικών ομολόγων , τη στιγμή που όγκος εκδόσεων παραμένει αυξημένος. Οι «νέοι» επενδυτές συνεπώς, καλύπτουν το κενό, ιδίως οι ξένοι επενδυτές και τα επενδυτικά κεφάλαια, σύμφωνα με μελέτη του ΟΟΣΑ.
Συνεπώς, τα κρατικά ομόλογα κατέχονται ολοένα και περισσότερο από επενδυτές που είναι πιο ευαίσθητοι στις τιμές, ενώ οι ξένοι επενδυτές τείνουν να είναι πιο ευαίσθητοι στις πολιτικές και γεωπολιτικές εξελίξεις. Αυτό μπορεί να προσθέσει αστάθεια στις ροές και, κατ’ επέκταση, στις αποδόσεις των ομολόγων.
Τα ευρωπαϊκά κράτη εξαρτώνται, κατά μέσο όρο, περισσότερο από μη εγχώριους επενδυτές από ό,τι οι ΗΠΑ ή η Ιαπωνία. Επιπλέον, τα hedge funds διαδραματίζουν ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο στις αγορές κρατικών ομολόγων ως πάροχοι ρευστότητας. Όπως έχει σημειώσει το ΔΝΤ, «αυτές οι αλλαγές στη βάση των επενδυτών προς επενδυτές που είναι πιο ευαίσθητοι στις τιμές και έχουν μόχλευση θα μπορούσαν να κάνουν τις αγορές πιο ευάλωτες σε σοκ».
Όσον αφορά το ενδεχόμενο στήριξης, η κεντρική τράπεζα της Γαλλίας το έχει ξεκαθαρίσει : Μην περιμένει κάνεις κάποιο θαύμα από την ΕΚΤ. «Η ΕΚΤ δεν βρίσκεται εδώ για να αντιμετωπίζει τα δημοσιονομικά προβλήματα των χωρών», δήλωσε ο επικεφαλής της Banque de France, Εμανουέλ Μουλέν, προσθέτοντας πωςδεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για μία παρέμβασή. Όπως τόνισε, «η κατάσταση είναι σοβαρή», ωστόσο διαμήνυσε πως η Γαλλία μπορεί να αναλάβει δράση ψηφίζοντας τον προϋπολογισμό και να δεσμευτεί ότι το έλλειμμα δεν θα υπερβεί το 5%.
Ηχηρή προειδοποίηση έστειλε παράλληλα η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, λέγοντας στη Γαλλία να βάλει σε τάξη τα δημοσιονομικά της. «Αυτό που βλέπουμε στη Γαλλία είναι μια περίπλοκη κατάσταση: από τη μία πλευρά βλέπουμε τις συνέπειες του διαρκούς δανεισμού καθώς το ένα σοκ διαδέχεται το άλλο, και από την άλλη, μια πολιτική δυναμική που δυσκολεύει το υπουργείο οικονομικών να χαράξει μια σαφή πορεία δημοσιονομικής εξυγίανσης».
Επισήμανε ότι υπάρχει «πολύ σαφής αναγνώριση στη Γαλλία ότι το έλλειμμα πρέπει να περιοριστεί κάτω από το 5%». Αν και σημείωσε πως «η γαλλική οικονομία αναπτύσσεται» και, σε σύγκριση με το παρελθόν, «η Ευρώπη διαθέτει ένα πολύ πιο ώριμο σύστημα και εργαλεία για την προστασία από κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα», ωστόσο, πρόσθεσε: «Το μήνυμά μου στη Γαλλία είναι: τακτοποιήστε τα του οίκου σας».
Την ίδια στιγμή, η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων στην Ευρωζώνης γενικότερα, και όχι μόνο των γαλλικών, έχει αρχίσει και προκαλεί ανησυχίες για τις τράπεζες, καθώς επηρεάζει άμεσα τους ισολογισμούς τους μέσω ζημιών από την αποτίμηση των κρατικών ομολόγων τους.
Παρόλο που τα υψηλότερα επιτόκια ενδέχεται να προσφέρουν κάποια αντιστάθμιση μέσω της αύξησης των καθαρών επιτοκιακών εσοδών (NII), τα ανοίγματα σε κρατικά ομόλογα παραμένουν ένα βασικό κανάλι μέσω του οποίου θα μπορούσαν να υλοποιηθούν κίνδυνοι για τον κλάδο. Οι συνολικές εκθέσεις σε κρατικά ομόλογα των τραπεζών της ΕΕ έχουν αυξηθεί σημαντικά από περίπου 3,65 τρισ. ευρώ στο τέλος του 2024 σε 4,18 τρισ. ευρώ στο τέλος του 2025, με τις εκθέσεις σε σχέση με το κεφάλαιο CET1 να αυξάνονται από περίπου 206% σε 232%. Περίπου το 45% αυτών των ανοιγμάτων επικεντρώνεται σε εγχώρια κρατικά ομόλογα.
