Πρωτοβουλίες για τη βελτίωση της λογιστικής τους διαχείρισης και την ενίσχυση της διαφάνειας λαμβάνουν όλο και περισσότερες κυβερνήσεις χωρών καθώς αντιλαμβάνονται πως το λογιστικό πλαίσιο που παραδοσιακά χρησιμοποιείται από τον δημόσιο τομέα δεν μπορεί πια να ανταποκριθεί στις ανάγκες του 21ου αιώνα.
Σύμφωνα με έρευνα της PwC – στην οποία συμμετείχαν 100 χώρες – αποκαλύπτει ότι μόνο το 24% των κυβερνήσεων εφαρμόζουν την λογιστική αρχή των δεδουλευμένων (accrual accounting) ενώ το 37% σκοπεύει να εφαρμόσει αυτή τη λογιστική πρακτική μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Έτσι, το συνολικό ποσοστό υιοθέτησης της λογιστικής αρχής των δεδουλευμένων φθάνει το 63% των κυβερνήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα.
Οι περισσότερες κυβερνήσεις εφαρμόζουν την ταμειακή λογιστική (cash accounting), η οποία αποτελεί την κύρια λογιστική μέθοδο που εφαρμόζει ο δημόσιος τομέας εδώ και πολλά χρόνια.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την ταμειακή λογιστική, οι πληρωμές και οι εισπράξεις σε μετρητά καταγράφονται στα λογιστικά βιβλία όταν έχουν ήδη πραγματοποιηθεί. Εκεί βρίσκεται και η αδυναμία του συστήματος, καθώς με τη μέθοδο αυτή δεν υπάρχει ακριβής και επαρκής ενημέρωση για τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις του δημοσίου τομέα, με αποτέλεσμα η κυβέρνηση να έχει μόνο μια πολύ βραχυπρόθεσμη εικόνα των δημόσιων οικονομικών.
Σύμφωνα με την έρευνα, η μεγαλύτερη στροφή στη λογιστική με βάση την αρχή των δεδουλευμένων αναμένεται στις αναπτυσσόμενες χώρες. Όσον αφορά στις χώρες που έλαβαν μέρος στην έρευνα και δεν είναι μέλη του ΟΟΣΑ, το 50% αυτών σχεδιάζουν να υιοθετήσουν αυτή τη λογιστική πρακτική μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια – με πρώτη ήπειρο την Αφρική (11 χώρες έχουν ξεκινήσει τη μετάβαση) ενώ ακολουθούν η Ασία (10 χώρες) και η Λατινική Αμερική (8 χώρες).
Οι χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν, μετά από σχετική ερώτηση, πως θεωρούν ότι οι πολίτες είναι αυτοί που κυρίως ωφελούνται από τις λογιστικές μεταρρυθμίσεις (77%) και μετά οι πολιτικοί (69%).
Επιπλέον, οι κυβερνήσεις που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσαν την επιθυμία τους να βελτιώσουν τη χρηματοοικονομική τους λειτουργία στους ακόλουθους τομείς που χρειάζονται βελτίωση: διαχείριση ακινήτων, λογιστική κόστους, διαχείριση απόδοσης και μακροπρόθεσμό σχεδιασμό και πρόβλεψη.
