Ο χρυσός, παραδοσιακό ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους κρίσης, εμφανίζει ασυνήθιστη αδυναμία εν μέσω γεωπολιτικής αναταραχής.
Παρά τη σύγκρουση στο Ιράν και την έντονη αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές, το πολύτιμο μέταλλο όχι μόνο δεν εκτοξεύθηκε, αλλά κατέγραψε σημαντική πτώση, προκαλώντας ερωτήματα για το κατά πόσο συνεχίζει να λειτουργεί ως αποτελεσματική αντιστάθμιση κινδύνου.
Η εικόνα αυτή έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στη διεθνή επενδυτική κοινότητα, με μεγάλες τράπεζες όπως η Morgan Stanley και η UniCredit να επιχειρούν να εξηγήσουν γιατί ο χρυσός εμφανίζει τόσο αδύναμη συμπεριφορά σε μία περίοδο όπου παραδοσιακά θα έπρεπε να ενισχύεται.
Η νομισματική πολιτική “νικά” τη γεωπολιτική
Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, ο βασικός λόγος της αδυναμίας του χρυσού είναι ότι οι αγορές έχουν στρέψει πλέον την προσοχή τους όχι στον γεωπολιτικό κίνδυνο αλλά στη νομισματική πολιτική και κυρίως στην πορεία των πραγματικών επιτοκίων στις ΗΠΑ.
Η σύγκρουση στο Ιράν προκάλεσε έντονη άνοδο στις τιμές της ενέργειας, αυξάνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και περιορίζοντας τις προσδοκίες για άμεσες μειώσεις επιτοκίων από τη Fed. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθούν οι πραγματικές αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων, εξέλιξη που παραδοσιακά λειτουργεί αρνητικά για τον χρυσό.
Η Morgan Stanley επισημαίνει ότι ο χρυσός πλέον κινείται περισσότερο σαν «στοίχημα επιτοκίων» παρά σαν κλασικό ασφαλές καταφύγιο. Η στενή σύνδεσή του με τις αποδόσεις των ομολόγων και τις προσδοκίες για τη Fed έχει περιορίσει σημαντικά την αμυντική του λειτουργία απέναντι στις γεωπολιτικές κρίσεις.
Σημαντικές απώλειες παρά τον πόλεμο
Η εικόνα των τελευταίων μηνών είναι ενδεικτική. Τον πρώτο μήνα της σύγκρουσης στο Ιράν, ο χρυσός υποχώρησε κατά 14,5%, όταν ο παγκόσμιος δείκτης FTSE All-World έχασε 9% και ο S&P 500 περίπου 7,8%.
Παράλληλα, η συσχέτιση μεταξύ χρυσού και μετοχών έγινε θετική, κάτι που σημαίνει ότι οι δύο κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση. Αυτό αποδυναμώνει τα οφέλη διαφοροποίησης για τα χαρτοφυλάκια και μειώνει τον αμυντικό ρόλο του πολύτιμου μετάλλου.
Αναλυτές τονίζουν ότι η συμπεριφορά αυτή αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες αποκλίσεις των τελευταίων ετών σε σχέση με προηγούμενες γεωπολιτικές κρίσεις, όπου ο χρυσός συνήθως λειτουργούσε ως βασικό καταφύγιο των επενδυτών.
Κεντρικές τράπεζες και ETFs άλλαξαν το κλίμα
Σημαντικό ρόλο στην πτώση του χρυσού έπαιξαν και οι κινήσεις των κεντρικών τραπεζών αλλά και των ETFs που επενδύουν στο μέταλλο.
Η Morgan Stanley σημειώνει ότι αρκετές κεντρικές τράπεζες επιβράδυναν ή πάγωσαν τις αγορές χρυσού το τελευταίο διάστημα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Τουρκία, η οποία πούλησε δεκάδες τόνους χρυσού μέσα σε λίγες εβδομάδες, ενώ καθυστερήσεις παρατηρήθηκαν και στις εισαγωγές χρυσού από την Ινδία.
Την ίδια στιγμή, τα ETFs προχώρησαν σε σημαντικές ρευστοποιήσεις, ασκώντας επιπλέον πιέσεις στις τιμές. Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες καταγράφονται ήδη ενδείξεις σταθεροποίησης, καθώς μέρος των πωλήσεων αρχίζει να αντιστρέφεται.
UniCredit: Ο αμυντικός ρόλος του χρυσού παραμένει ισχυρός
Παρά την πρόσφατη αδυναμία, η UniCredit θεωρεί ότι ο μακροπρόθεσμος ρόλος του χρυσού ως ασφαλούς καταφυγίου δεν αμφισβητείται.
Ο ιταλικός όμιλος υπογραμμίζει ότι οι περίοδοι όπου ο χρυσός εμφανίζει θετική συσχέτιση με τις μετοχές είναι συνήθως προσωρινές και συνδέονται με ειδικές μακροοικονομικές συνθήκες.
Η UniCredit επιμένει ότι η σπανιότητα του μετάλλου, η ανεξαρτησία του από το χρηματοπιστωτικό σύστημα και η αυξημένη ζήτηση από κεντρικές τράπεζες συνεχίζουν να στηρίζουν τη μακροπρόθεσμη επενδυτική του αξία.
Προβλέψεις για νέα άνοδο
Παρά τις πρόσφατες πιέσεις, η Morgan Stanley παραμένει αισιόδοξη για τη συνέχεια, προβλέποντας ότι ο χρυσός μπορεί να κινηθεί έως και στα 5.200 δολάρια ανά ουγγιά στο δεύτερο εξάμηνο του έτους.
Καθοριστικό ρόλο θα παίξει η στάση της Fed, καθώς πιθανές μειώσεις επιτοκίων το 2027 θα μπορούσαν να επαναφέρουν έντονα το επενδυτικό ενδιαφέρον στο πολύτιμο μέταλλο.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι όσο αυξάνεται η αβεβαιότητα γύρω από την παγκόσμια οικονομία, τις γεωπολιτικές εξελίξεις και το χρέος των μεγάλων οικονομιών, ο χρυσός θα συνεχίσει να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αμυντικούς πυλώνες των διεθνών χαρτοφυλακίων.
Ελευθερία Κούρταλη
